Page 142 - Demo
P. 142
140mira pune për punëtorët. Bismarku ngriti një sistem që siguronte punonjësit nga sëmundjet dhe aksidentet në punë dhe u jepte atyre mundësinë për të përfituar një pension në pleqëri. Ky sistem u shpall i detyrueshëm vetëm për punonjësit e industrisë dhe financohej nëpërmjet kontributeve që do të paguanin si punonjësi, ashtu dhe punëdhënësi. Kontributet përbëheshin nga një përqindje e pagës së punonjësit, e cila do të derdhej në favor të sistemit të sigurimit shoqëror. Kështu, lindi i pari sistem i sigurimit shoqëror në botë. Raporti i Beverixhit Në qershor të vitit 1942, qeveria britanike e Uinston Çërçillit (Winston Churchill), ngarkoi Uilliam Beverixhin me një detyrë të posaçme: ai duhej të hartonte një plan kundër rreziqeve të jetës për çdo individ dhe jo vetëm për punonjësit.Raporti i Beverixhit nisej nga ideja e thjeshtë se: “Njeriu nuk duhet të kufizohet nga nevojat e tij”. Sipas tij, sigurimi shoqëror duhej bazuar në tri parime të padiskutueshme: t6OJWFSTBMJUFUJTJTUFNJEVIFUUÑNCVMPOUFUÑHKJUIÑQPQVMMTJOÑt6OJUFUJ TJTUFNJ EVIFU UÑJTIUF VOJL QSB UÑ QÑSRFOESPIFK OÑEVBSU F OKÑinstitucioni të vetëm.t6OJGPSNJUFUJ TJTUFNJ EVIFU UÑ HBSBOUPOUF UÑ OKÑKUBU TIÑSCJNF QÑS LÑEPsi për shembull: pagesën e minimumit jetik dhe sigurimin e shërbimit mjekësor bazë falas. Interesat e punonjësveShlyerja e sigurimit shoqëror si nga punonjësit, ashtu dhe nga punëdhënësit është jo vetëm një kërkesë ligjore, por edhe jetike për vetë punonjësin. Ky kontribut e mbron punonjësin nga rreziqet dhe ngjarjet e paparashikueshme të së ardhmes. Nëse një punonjës pëson aksident në punë dhe, si rrjedhojë, humbet aftësinë për të punuar, ai do të përfitojë një pagesë nga sigurimet shoqërore. Në qoftë se sigurimet shoqërore nuk janë shlyer, punonjësi mbetet pa ndihmë dhe, siç rezulton, punëdhënësi ka kontribuar padrejtësisht në dëmtimin e shëndetit dhe mirëqenies së punonjësit. Në këtë rast, punonjësi do të përfitojë vetëm një shumë më modeste, të quajtur pension social. Moskryerja e detyrimit të sigurimit shoqëror nuk dëmton vetëm punonjësin, por edhe vetë punëdhënësin, i cili do të ngarkohet me përgjegjësi jo vetëm morale, por edhe ligjore. Sigurimi shoqëror në legjislacionin shqiptarNë Shqipëri, ligji për sigurimet shoqërore është miratuar për herë të parë në vitin 1993. Në të njëjtin vit, është miratuar edhe ligji për sigurimet shëndetësore. Instituti i Sigurimeve Shoqërore është ai institucion që administron sigurimet shoqërore në Shqipëri.Sistemi ynë i sigurimit shoqëror bazohet si në kontributin vullnetar, ashtu dhe në atë të detyrueshëm të individëve. Me anën e shumave të derdhura nga individët, por edhe nga subjektet punëdhënëse, financohet skema e sigurimeve shoqërore. Më tej, kjo skemë do të financojë individët në nevojat e tyre, sipas mënyrave që përcakton ligji. Kontributi për sigurimet shoqërore bazohet në Uilliam Henri Beverixh ;tŝůůŝĂŵ,ĞŶƌLJĞǀĞƌŝͲŐĞ͕ϭϴϳϵͲϭϵϲϯͿ ishte një ĞŬŽŶŽŵŝƐƚĚŚĞďƵƌƌģƐŚƚĞƟďƌŝƚĂŶŝŬ͘ŝŬĂďŽƚƵĂƌůŝďƌĂĚŚĞĂƌƟŬƵũƚģƐŚƵŵƚģŶģĨƵƐŚģŶĞĞŬŽŶŽŵŝƐģ͕duke i kushtuar vëmendje të veçantë çështjes së ƉĂƉƵŶģƐŝƐģĚŚĞĚƵŬĞƵďģƌģnjë ndër të parët studiues që ĞƚƌĂũƚŽŝŵďŝďĂnjĂƐŚŬĞŶĐŽƌĞŬģƚģƉƌŽďůĞŵ͘WģƌƐŚŬĂŬƚģŶũŽŚƵƌŝǀĞƚģƟũ͕ŬƌLJĞŵŝŶŝƐƚƌŝďƌŝƚĂŶŝŬŝĂƐĂũŬŽŚĞ;ģƌĕŝůůͿŝďĞƐŽŝĚĞƚLJƌģŶĞƌĂƉŽƌƟƚƋģƉĂƟŶũģũĞŚŽŶģĂƋƚģŵĂĚŚĞƐĂƋģƵƉĂŐģnjƵĂŵĞŶũģŚĞƌģŵĞĞŵƌŝŶĞĂƵƚŽƌŝƚ͘ZĂƉŽƌƟŝĞǀĞƌŝdžŚŝƚŚŽĚŚŝƚŚĞŵĞůĞƚe sistemit të sigurimeve shoqërore në Angli.Puna dhe e drejta e punës
