Page 28 - Demo

26WĂƌůĂŵĞŶƟŐƌĞŬtema 2 Kushtetuta dhe organet e shtetitTerma dhe koncepte: republikë parlamentare, monarki parlamentare, republikë presidenciale,   UHSXEOLNŸJM\\VPŸSUHVLGHQFLDOHSXVKWHWOLJMYŸQŸVSXVKWHWHN]HNXWLYSXVKWHWJM\\TŸVRUFtesë për diskutim>ĞdžŽŶŝƉĂƌŝŵĞƚƚŚĞŵĞůŽƌĞƚģ<ƵƐŚƚĞƚƵƚģƐƐģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģĚŚĞƉģƌƋĞŶĚƌŽŚƵŶŝƚĞŶĞŶĞƚϭĚŚĞϳ͕ƚģĐŝůĂƚƚŚŽŶģ͗Neni 1^ŚƋŝƉģƌŝĂģƐŚƚģZĞƉƵďůŝŬģƉĂƌůĂŵĞŶƚĂƌĞ͘ZĞƉƵďůŝŬĂĞ^ŚƋŝƉģƌŝƐģģƐŚƚģƐŚƚĞƚƵŶŝƚĂƌĚŚĞŝƉĂŶĚĂƐŚģŵ͘YĞǀĞƌŝƐũĂďĂnjŽŚĞƚŶģŶũģƐŝƐƚĞŵnjŐũĞĚŚũĞƐŚƚģůŝƌĂ͕ƚģďĂƌĂďĂƌƚĂ͕ƚģƉģƌŐũŝƚŚƐŚŵĞĞƉĞƌŝŽĚŝŬĞ͘Neni 7^ŝƐƚĞŵŝŝƋĞǀĞƌŝƐũĞƐŶģZĞƉƵďůŝŬģŶĞ^ŚƋŝƉģƌŝƐģďĂnjŽŚĞƚŶģŶĚĂƌũĞŶĚŚĞĞŬƵŝůŝďƌŝŵŝŶĞƉƵƐŚƚĞƚĞǀĞ͗ƚģƉƵƐŚƚĞƟƚůŝŐũǀģŶģƐ͕ĞŬnjĞŬƵƟǀĚŚĞŐũLJƋģƐŽƌ͘Çfarë kuptoni nga këto dy nene? Sipas jush, ƐĂƚģƌģŶĚģƐŝƐŚŵĞũĂŶģĂƚŽƉģƌũĞƚģŶƉŽůŝƟŬĞƚģǀĞŶĚŝƚ͍ Kushtetuta dhe organizimi i shtetitNjë Kushtetutë, fillimisht përcakton formën e shtetit dhe llojin e sistemit politik të tij, si në Kushtetutën shqiptare të paraqitur më sipër. Në përgjithësi, kushtetutat e të gjitha vendeve hapen duke deklaruar pikërisht formën e shtetit dhe duke e shpallur atë të pandryshueshme ose vështirësisht të ndryshueshme. Kështu, sot, në botën perëndimore njihen kryesisht tri lloje republikash: republika parlamentare (monarkike), republika presidencale dhe republika gjysmëpresidenciale. Republika parlamentare ka në thelb të sistemit shtetëror parlamentin. Parlamenti është organi kryesor i jetës demokratike në vend, i cili zgjedh kreun e shtetit, pra Presidentin. Në këtë sistem, figura më e rëndësishme e jetës politike të vendit është kryetari i qeverisë, pra Kryeministri. Ai zgjidhet në mënyrë të drejtpërdrejtë nga populli, pasi përgjithësisht në postin e Kryeministrit emërohet kryetari i partisë ose i koalicionit partiak që fiton zgjedhjet e përgjithshme kombëtare. Shembuj të një sistemi të tillë janë: Shqipëria, Italia, Greqia e të tjera.