Page 34 - Demo

32tema 4 Liria, barazia dhe KushtetutaTerma dhe koncepte: EDUD]LUHDOHEDUD]LIRUPDOHGLQMLWHWQMHUŸ]RUPLQLPXPMHWLNNXVKWHWXWŸHQJXUWŸNXVKWHWXWŸHODVWLNHFtesë për diskutimffiůŝƌĂũĞƚŽŶŶģŶũģƋLJƚĞƚƚģǀŽŐģůƚģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͕ƐģďĂƐŚŬƵŵĞŶģŶģŶĚŚĞĚLJŵŽƚƌĂƚĞƐĂũ͘ƚŽũĂŶģŶģŬƵƐŚƚĞƚģǀģƐŚƟƌĂĞŬŽŶŽŵŝŬĞĚŚĞ͕ŶģŵģŶLJƌģƋģƚģƉģƌŵŝƌģƐŽŚĞŶƚģĂƌĚŚƵƌĂƚĞĨĂŵŝůũĞƐ͕ffiůŝƌģƐŝĚƵŚĞƚƚģĮůůŽũģƉƵŶģŵĞŶũģŚĞƌģƉĂƐƉģƌĨƵŶĚŝŵŝƚƚģƐŚŬŽůůģƐƐģŵĞƐŵĞ͘EĞŶŝϱϳŝ<ƵƐŚƚĞƚƵƚģƐƐģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģ͕ŶģƉŝŬģŶϭƚģƟũ͕ƚŚŽƚģ͗͞<ƵƐŚĚŽŬĂƚģĚƌĞũƚģŶƉģƌĂƌƐŝŵŝŵ͘͟ĚŽƚģŬĞŶģŵƵŶĚģƐŝffiůŝƌĂĚŚĞŵŽƚƌĂƚĞƐĂũƚĂŐģnjŽũŶģŬģƚģƚģĚƌĞũƚģŶģƐĞŶƵŬndihmohen ekonomikisht?Diskutoni se nga mund ta marrë këtë ndihmesë ekonomike familja e Elirës? Liria dhe baraziaPavarësisht se liria dhe të drejtat e njeriut mbrohen prej Kushtetutës, mund të thuhet se liria absolute nuk ekziston dhe se të gjitha të drejtat kanë një kufizim të parashikuar prej ligjit. Në njëfarë mënyre, edhe parimi i barazisë mund të shërbejë për të kufizuar lirinë e njeriut, me qëllim që atij vetë t’i sigurohet konkurrenca me të tjerë në kushte të barabarta, apo edhe trajtimi i njëjtë në kushte të ndryshme. Qytetari është i lirë dhe ka të drejtat e tij; njëkohësisht, ai nuk mund të diskriminohet, por as të privilegjohet nga qytetarë të tjerë, nga pushteti politik apo institucionet shtetërore. Kështu, nëse një qytetar është i lirë të themelojë një sipërmarrje private, atëherë ligji duhet t’i sigurojë atij edhe kushtet për një konkurrencë të barabartë me sipërmarrjet ekzistuese, në mënyrë që aktiviteti i tij të mos falimentojë për arsye të cilat nuk kanë lidhje me cilësinë e punës së kompanisë së re.Për të kuptuar më mirë lidhjen ndërmjet lirisë dhe barazisë, duhet bërë dallimi mes barazisë formale dhe asaj reale.Barazia formale është barazia përpara ligjit. Ajo iu garanton të gjithë qytetarëve mbrojtjen e të drejtave të tyre, zyrtarisht dhe publikisht. Këto të drejta nuk kanë vlerë nëse shtetasve nuk iu garantohet edhe barazia reale, pra nëse atyre nuk iu jepet mundësia të jenë vërtet të barabartë përpara ligjit ose nëse nuk iu ofrohen kushte të barabarta. Për shembull, është e vërtetë që të gjithë qytetarët shqiptarë kanë të drejtë të lëvizin lirisht në të gjithë territorin shqiptar (neni 38 i Kushtetutës së Shqipërisë), por në qoftë se jo të gjithë qytetarët ĂƌĂnjŝĨŽƌŵĂůĞ ĂƌĂnjŝƌĞĂůĞ