Page 41 - Demo

39Pra, të drejtat e njeriut janë të shumëllojshme. Mes tyre, të gjitha ato të drejta, të cilat garantohen nga kushtetuta e një shteti dhe nga konventat ndërkombëtare, quhen të drejtat themelore të njeriut. Të gjitha të drejtat që nuk përmenden në kushtetutën e një vendi ose në konventat ndërkombëtare nuk hyjnë në familjen e të drejtave themelore të njeriut, sidoqoftë, ato mbrohen me ligj të zakonshëm nga çdo shtet. Kështu, në Kushtetutën amerikane përmenden vetëm liritë negative, ndërsa në Itali, Francë, Spanjë, Portugali, Gjermani dhe Shqipëri mbrohen me kushtetutë edhe liritë pozitive.Të drejtat e njeriutTë drejtat themelore bëjnë pjesë në kategorinë e të drejtave të quajturanatyrore. Të drejtat natyrore mendohet se kanë lindur me njeriun; ato janë të patjetërsueshme e të pamohueshme. Të tilla janë: e drejta e jetës, e drejta e pronës dhe të drejtat e lidhura me lirinë vetjake të qytetarit. Këto të drejta janë të pandryshueshme dhe zakonisht gjenden në të gjitha kushtetutat apo ligjet themelore të një shteti. Të drejtat e tjera që rrjedhin prej tyre, mund të jenë objekt transformimesh në funksion të nevojave individuale, të ndryshimit të vlerave apo kulturës së një komuniteti. Të tilla janë: e drejta e votës, ajo për arsimim, për shëndetësi, për ndihmë sociale e të tjera. Për këtë arsye, themi se të drejtat e njeriut janë ne evolucion të vazhdueshëm dhe janë të lidhura me ndryshimin e nevojave dhe të vlerave të një komuniteti.Tabu: diçka që quhet e paprekshme, që ndalohet të cenohet a të zihet në gojë.Verifikim njohurishZgjerim njohurish1 ^ŝŬĂŶģĞǀŽůƵĂƌƚģĚƌĞũƚĂƚĞŶũĞƌŝƵƚ͍:ĞƉŶŝŶũģƐŚĞŵďƵůů͘2 ^ŝůŝĚŚĞŶƚģĚƌĞũƚĂƚĞŶũĞƌŝƵƚŵĞůŝƌŝƚģŶĞŐĂƟǀĞ͍WŽŵĞĂƚŽƉŽnjŝƟǀĞ͍3 ͛ũĂŶģƚģĚƌĞũƚĂƚĞŶũĞƌŝƵƚ͍WŽƚģĚƌĞũƚĂƚƚŚĞŵĞůŽƌĞƚģŶũĞƌŝƵƚ͍^ŚŬĂƌŬŽŶŝŶŐĂŝŶƚĞƌŶĞƟĞŬůĂƌĂƚģŶhŶŝǀĞƌƐĂůĞƚģƚģƌĞũƚĂǀĞƚģEũĞƌŝƵƚĚŚĞůĞdžŽũĞŶŝĂƚģ͘Mendim kritik1 ǀŝĐƌĂ͕ŶũģƐŚƚĞƚƋģƐŚƋƵŚĞƚƉģƌĚĞŵŽŬƌĂĐŝƚģnjŚǀŝůůƵĂƌ͕ĞŬĂŵŝƌĂƚƵĂƌƚģĚƌĞũƚģŶĞŐƌĂǀĞƉģƌƚģǀŽƚƵĂƌŶģŶŝǀĞůĨĞĚĞƌĂů͕ŶģǀŝƟŶϭϵϳϭ͘ ŝƐŬƵƚŽŶŝƉģƌĂƌƐLJĞƚĞŵƵŶĚƐŚŵĞƚģŬģƐĂũǀŽŶĞƐĞ͘2 dŚƵŚĞƚƐĞůŝƌŝƚģŶĞŐĂƟǀĞŬĂŶģƚģďģũŶģŵģďĂƌĂnjŝŶģĨŽƌŵĂůĞ͕ŶĚģƌƐĂůŝƌŝƚģƉŽnjŝƟǀĞŵĞĂƚģƌĞĂůĞ͘ EĚĂŚƵŶŝŶģĚLJŐƌƵƉĞƋģƉģƌĨĂƋģƐŽũŶģŬģƚŽƐĨĞƌĂƚģůŝƌŝƐģĚŚĞŚĂƌƚŽŶŝŶũģůŝƐƚģƚģƚģĚƌĞũƚĂǀĞƋģƉģƌĨƐŚŝŚĞŶŶģƚŽ͘