Page 8 - Demo
P. 8
6tema 1 Ligji dhe funksionet e tijTerma dhe koncepte: OLJMHWVKNUXDUDOLJMHWSDVKNUXDUDHGUHMW]DNRQRUHDEURJLPDQDUNLÁOR]RIOLEHUDOFtesë për diskutimImagjinoni sikur ndodheni në një ishull ku nuk ekzistojnë rregullat dhe ŝŶƐƟƚƵĐŝŽŶĞƚ͘EũĞƌģnjŝƚũĞƚŽũŶģƚģůŝƌģ͕ƉŽƌƉĂƐŚŬŽůůĂ͕ŬŽƉƐŚƚĞ͕ƐƉŝƚĂůĞĞƉŽůŝĐŝ͘dĂŶŝ͕ŝŵĂŐũŝŶŽŶŝƐŝŬƵƌƉƌŝŶĚģƌŝƚũƵŬĂŶģĕƵĂƌƉģƌƚģƐƚƵĚŝƵĂƌŶģŶũģŬŽůĞŐũƚģƐŚŬģůƋLJĞƌŬƵ͕ŶŐĂŵģŶŐũĞƐŝĚĞƌŝƉĂƐĚŝƚĞ͕ĚƵŚĞƚƚ͛ŝƉģƌŵďĂŚĞŶŝŶũģƉƌŽŐƌĂŵŝƚģƌƌĞƉƚģĚŚĞ͕ŵģƉĂƐ͕ũĞŶŝƚģůŝƌģƚĂŬĂůŽŶŝŬŽŚģŶŶģŶũģƋLJƚĞƚƋģŽĨƌŽŶŬƵƐŚƚĞĚŚĞƐŚģƌďŝŵĞŵĂŬƐŝŵĂůĞƉģƌŶũģũĞƚĞƐģƚģŶŽƌŵĂůĞ͘Ku do të ndiheshit më të lumtur? Po më të sigurt? Ç’është ligji?Bashkëjetesa paqësore e anëtarëve të një shoqërie ka qenë objekt analize e diskutimi i filozofëve që në kohën e antikitetit. Njerëzimi ka njohur disa forma rregullash të shkruara e të pashkruara, siç janë: ligjet hyjnore të miratuara nga perandorët në antikitet, dekretet e mbretërve e parimet e shkrimeve të shenjta në mesjetë dhe ligjet e miratuara nga regjimet diktatoriale ose nga qeveritë në kohët moderne. Ligji është një koncept i njohur në shoqërinë tonë, që nënkupton, natyrshëm tashmë, një parim të shkruar ose një rregull të mirëpërcaktuar, i cili duhet zbatuar në mënyrë të detyrueshme nga të gjithë anëtarët e kësaj shoqërie. Ai është një mekanizëm vetërregullues i jetës në gjirin e një shoqërie të caktuar.Nuk duhet harruar se, përpara se të merrnin një formë të shkruar, dikur, ligjet mendohet se kanë ekzistuar në një formë të pashkruar. Ato mund të shpreheshin në trajtën e normave, të rregullave apo të njiheshin si vlera të shoqërisë. Kjo do të thotë se, pavarësisht nga forma e ligjeve, shoqëritë e të gjitha kohërave kanë funksionuar sipas rregullave, normave dhe vlerave, të cilat i kanë karakterizuar ato në shekuj. Këto forma të pashkruara përbëjnë ato që quhen tradita dhe zakone të një shoqërie, të cilat, më pas, do të emërtoheshin “e drejtë zakonore” e një shoqërie. Kjo e fundit do të shërbente si bazë për hartimin e ligjeve të shkruara të një vendi./ƵƐƟƟĂ͕ƉĞƌģŶĚĞƐŚĂƌŽŵĂŬĞĞĚƌĞũƚģƐŝƐģ͗ƐŚƉĞƐŚŚĞƌģĞƉĞƌƐŽŶŝĮŬƵĂƌƐŝŶũģŐƌƵĂŵĞƐLJƚģĞůŝĚŚƵƌ;ƉƌĂ͕ĞĂƐŶũĂŶƐŚŵĞͿ͕ĞĐŝůĂŵďĂŶƉĞƐŚŽƌĞŶ;ƐŝŵďŽůŝŐũLJŬŝŵŝƚͿŶģŶũģƌģŶĚŽƌģĚŚĞƐŚƉĂƚģŶ;ƐŝŵďŽůŝŶĚģƐŚŬŝŵŝƚͿŶģƚũĞƚƌģŶ͘

