Page 100 - Demo

98TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIA6KHNXOOL;;QMLKHWSsU]KYLOOLPLQHYUXOOVKsPWHNQRORJMLNHVKNHQFRUSRUHGKHVLVKHNXOOLLG\\luftërave të përgjakshme botërore. Në këtë kohë, në shumë vende, teatri u vu në shërbim të politikës dhe u konsiderua si vazhdim i luftës me mjete të tjera. (GKHQsNsWsSHULXGKsHNVSHULPHQWHVKWsPsGKDQsIXVKsQHWHDWULWGKHGUDPDWXUJMLVsSsUVsULrealizmi mbeti rryma mbizotëruese.TEATRI REALIST DHE AI MODERN I SHEKULLIT XX 14Luixhi Pirandelo (Luigi Pirandello), 1867-1936, krijoi një art dramatik dhe një individualitet artistik që e rreshtuan në radhën e GUDPDWXUJsYHPsWsPsGKHQMPRGHUQWsVKHNXOOLW;;'UDPDWTsia rritën famën Pirandelos dhe e ngritën në shkallë botërore ishin veprat e pjekurisë së tij artistike: “Gjashtë personazhe kërkojnë DXWRU´ ffi ³7sYLVKHQWs]KYHVKXULW´ ffi ³+HQULNX,9´ ffi “Sonte do të luajmë pa tekst” (1930). Veprat e Pirandelos trajtonin tema, të tilla si: thelbi dhe dukja, iluzioni dhe realiteti, pamundësia e komunikimit të së vërtetës objektive etj. Veprat e tij dramatike, pra, LVKLQQMsLOXVWULPLELQGMHYHWsWLMUHODWLYLVWHGKHSHVLPLVWH¿OR]R¿NHDrama “Gjashtë personazhe kërkojnë autor”, tregon sesi në skenën e një teatri ku një trupë aktorësh janë duke bërë prova, shfaqen gjashtë personazhe që kërkojnë një autor, sepse, një autor tjetër, pasi i ka krijuar në fantazinë e tij, edhe pse ata mbartin një dramë shumë të dhimbshme, ka refuzuar t’i fusë në botën e artit. Ndonëse mungon autori, regjisori vendos që trupa ta luajë dramën në skenë. Rezultati që përftohet në përpjekje për të vënë në skenë dramën, është një studim mbi natyrën komplekse të teatrit në raport me jetën dhe të vërtetën. Në 1934, Pirandelo mori çmimin “Nobel” për letërsi. Në kushte të tjera ekonomiko-shoqërore e politike do të zhvillonte veprimtarinë e vet poeti dhe dramaturgu spanjoll Federiko Garsia Lorka (Federico García Lorca), 1898-1936. Dramaturgjia e Lorkës karakterizohej nga një gërshetim midis paraqitjes së elementeve IRONORULVWLNH PH OLUL]PLQ SRHWLN GKH PHQGLPLQ ¿OR]R¿N $L L MHSWHrëndësi të madhe teatrit. Lorkës i takon thënia e famshme se “ai komb që nuk zhvillon teatrin e vet, në mos ka vdekur, është duke Luixhi Pirandelo