Page 107 - Demo

105TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIABreht, “Arturo Ui”, në Teatrin Kombëtarvend të kësaj, ai donte që spektatori ta shihte shfaqjen nga një perspektivë kritike. Për të arrirë këtë, Brehti përdorte disa teknika. Ai mundohej ta shkëpuste publikun nga ngjarja skenike për të arritur efektin e distancimit3sUNsWsHQGLKPRQWHNDUDNWHULHSLVRGLNLGUDPDYHWsVKIDTXUDUUs¿PLPHDQsWs NsQJsVD¿VKHWHPsGKDWDEHODTsODMPsURQLQQGU\\VKLPHWH VNHQDYHIDNWLTsDNWRUsWL ÀLVQLQshpesh herë direkt spektatorit etj. Duke theksuar faktin se ngjarja teatrore është diçka e krijuar, Brehti shpresonte të komunikonte të vërtetën se edhe realiteti vetë ishte ndërtuar në këtë mënyrë dhe, si i tillë, ishte i ndryshueshëm dhe jo i dhënë njëherë e përgjithmonë. Në veprën e tij teorike “Organoni i vogël”, Brehti përpunoi edhe parimet e lojës së aktorit, sipas të cilave aktori nuk duhet të shkrihet me personazhin që interpreton, por të distancohet për ta gjykuar atë më mirë. Në kërkimet e tij, Brehti u mbështet dhe zgjeroi eksperimentet e regjisorit tjetër reformator gjerman Ervin Piskatorit (1893-1966) për ta eksploruar dhe për ta parë teatrin si një forum idesh politike dhe si krijim të një estetike kritike të mbështetur në materializmin dialektik, si një tribunë ku pasqyrohen problemet politiko-shoqërore të njeriut dhe jo si qëllim në vetvete. Vepra më e njohur e Bertolt Brehtit Qs6KTLSsULsVKWsYsQLDQsYLWLQffiHGUDPsVVsWLMVDWLUsQs7HDWULQ.RPEsWDU³$UWXUR8L´PHregjisor Artistin e Popullit Piro Mani, ku rolin e Arturo Uisë e luante aktori i madh shqiptar Kadri Roshi.Brehti dhe ndikimet e tij në teatrin botërorShumë personalitete të kulturës teatrore moderne janë ndikuar nga praktika dhe idetë e Brehtit, duke përfshirë: )ULGULK'\\UHQPDW (Friedrich Dürrenmatt), Dario Fo, Augusto Boal dhe britanikët: Xhoan Littëlvudind (Joan Littlewood), Piter Bruk (Peter Brook), Karil Çurçill (Caryl Churchill), Hauard Brenton (Howard Brenton), Xhon MekGreth (John McGrath), 7UHYRU*ULI¿WKV 7UHYRU*ULI¿WKV Xhon Ardën (John Arden) etj. Shkrimtari zviceran )ULGULK'\\UHQPDWL (1921-1990), një emër tjetër i madh i teatrit epik, e tronditi botën me dramat mbi pasojat e Luftës së Dytë Botërore. Ashtu si Brehti, ai la një trashëgimi shumë të pasur, përveç të tjerash, edhe në fushën e teorisë së teatrit epik. Në teatrin shqiptar njihet vënia shumë e suksesshme e dramës së tij “Vizita e damës plakë”, me regjisor Gëzim Kamen. Një tjetër personalitet i njohur, që bashkoi stilin e komedisë së artit me stilin e teatrit epik e politik është italiani Dario Fo OLQGXU Qs ffi  ¿WXHV L oPLPLW ³1REHO´ ffiffi 7HDWUL LWLM X NWK\\H Qs QMstribunë për të përcjellë mesazhe të rëndësishme shoqërore dhe politike, kryesisht të bindjeve të majta komuniste. Ai mbetet i veçantë jo vetëm se i shkruan pjesët, por edhe se i luan vetë, dhe jo vetëm një rol, por disa herë edhe shumë role brenda një shfaqjeje. Ai është gjithashtu edhe regjisor, skenograf, këngëtar, kompozitor dhe piktor. Një fakt tjetër interesant është edhe bashkëpunimi me bashkëshorten e tij Franka Rame, edhe ajo një krijuese, aktore dhe dramaturge, ashtu si edhe vetë Dario Fo.