Page 117 - Demo

115TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAButrinti*MDWsDQWLNLWHWLWJUHNRURPDNGKHLOLUQsVKHNXOOLQ9SHUXQGsUWXDQPMDIWDP¿WHDWURQsWURMHWNXVRWshtrihet vendi ynë. Këto ndërtime e arritën kulmin në shekullin III p.e.r.TEATRI SHQIPTAR PARA DHE GJATË RILINDJES KOMBËTARE 20HISTORIA E TEATRIT SHQIPTARMësimi 20-27Pas shkatërrimit të kulturës antike, traditat teatrore u ruajtën në forma të ndryshme, në kulturën SRSXOORUH7HDWULIRONORULNLVKWHQMsUDSUHMW\\UHShfaqjet e para teatrale ishin: “Dasma e Lunxhërisë” në Qesarat të Gjirokastrës dhe “Nata e Këshndellave” e Leonard de Martinos vënë në skenë në Shkodër nga nxënësit e “Kolegjës Saveriane”, bashkë me komedinë “Biri i Çifutit”, të Pashk Babit.TEATRI NË ANTIKITET'XNH¿OOXDUQJDVKHNXOOL9SHUQsWHUULWRULQVKTLSWDUXQGsUWXDQfflWHDWULL%\\OLVLW +HNDOLLVRWsP PHkapacitet prej 5500 spektatorësh; teatri i Nikeas (Klosi i sotëm), rreth 3 km larg Bylisit, që ishte një teatër i vogël me rreth 300 vende; teatri i Finiqit, me kapacitet rreth 7000 vende; teatri i Butrintit, ndërtuar në shek. III p.e.r. me rreth 3000 vende, teatri i Sofratikës (pranë Gjirokastrës, shek. II p.e.r.) me kapacitet 3000 spektatorë. Zbulimet arkeologjike në Kosovë, si në Ulpianë (Prishtinë), Vollaç (Mitrovicë), Novo-Bërdo (Gjilan), Lynhid (Ohër), tregojnë për ekzistencën e teatrit dhe në treva VKXPsWsEUHQGVKPHWs,OLULVs'LVDSUHMDP¿WHDWURYHWsQGsUWXDUDQsWURMHWVKTLSWDUHMDQsUXDMWXUDTmirë, sa edhe sot, në to, organizohen veprimtari artistike dhe festivale teatrore. Krahas ndërtesave të teatrove janë zbuluar mjaft maska tragjike, terrakota aktorësh apo vazo ku janë pikturuar skena të ndryshme teatrore. 7HDWULVKTLSWDUQMRKX5LOLQGMHQHWLMQsIXQGWsVKHNXOOLW;,;NXUHGKHQLVLWsVKNUXKHMGUDPDWXUJMLDshqipe e më pas të ngrihen shoqëritë e para artistike teatrore. Si tekst i parë dramatik në gjuhën shqipe mund të konsiderohet tragjedia “Numidët” e Jeronim De Radës, shkruar në vitin 1841 dhe botuar më 1846.