Page 124 - Demo

122TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAFragment nga filmi \vdekjes\komedia me të njëjtin titull e ÇajupitFragment nga filmi \në komedinë \“Pas vdekjes”Vepra tjetër komike e Çajupit “Pas vdekjes” është një komedi politiko-shoqërore. Në qendër të saj është vënë demaskimi i demagogjisë së xhonturqve dhe i bejlerëve që u bënë vegël e tyre, SUREOHPTsdDMXSLHNLVKWHWUDMWXDUHGKHWHSDPÀHWL.OXELL6HODQLNXW1JMDUMHW]KYLOORKHQQs]\\UDWe gazetës \ situate komike të gjetur me mjeshtëri. Doktor Adhamudhi vjen në zyrat e \beut abetaren e tij shqipe. Atje, doktori sheh rastësisht një nekrologji për deputetin Haxhi Aliu, që ende s'ka vdekur dhe i lind dëshira të dijë edhe ai se ç'do të shkruhet për të pas vdekjes. Këtë dëshirë e shfrytëzon me zgjuarsi shërbëtori i klubit, Zeneli, i cili fut në vrullin e shakasë së tij dhe të tjerë, mësonjësen Lulushe dhe gazetarin Vurko, i cili, nga ana e tij i vjen rrotull asaj. Por dy janë personazhet më të goditura të veprës: dr. Adhamudhi dhe Zeneli. Përmes doktor Adhamudhit, Çajupi demaskon tipin e politikanit sharlatan që bën lojën e xhonturqve dhe hiqet si atdhetar. Por, përmes këtij personazhi, shkrimtari vë në lojë edhe mendësinë e atyre njerëzve mendjemëdhenj, që kujtojnë se asnjë punë atdhetare ose punë tjetër nuk vlen nëse s'kanë qenë ata të pranishëm në të. Ky problem është bërë objekt satire në komedinë e Çajupit, sepse ka qenë një mendësi e përhapur që dëmtonte lëvizjen atdhetare e kulturore të shqiptarëve gjatë Rilindjes e më pas.Zeneli është tipi që u ngjan personazheve të shërbëtorëve në komeditë e Molierit. Me zgjuarsinë e tij karakteristike dhe me shpirtin praktik, ai përfaqëson njeriun e thjeshtë të popullit. Ky shërbëtor hokatar, që vë në lojë tipa si Adhamudhi, sjell në vepër mençurinë dhe humorin popullor.Rëndësia e komedive të Çajupit dhe jehona e tyreSi komediograf, Çajupi i dha përmbajtje e vend të ri komedisë në dramaturgjinë shqiptare, fryma e kritikës shoqërore e politike dhe humori popullor e pasuruan ketë zhanër pak të lëvruar më parë. Dy veprat e tij “Katërmbëdhjetë vjeç dhëndër” dhe “Pas vdekjes” qëndrojnë në themelet H NRPHGLRJUD¿Vs VRQs 0H NRPHGLQs ³3DVvdekjes”, ai i hapi udhën komedisë politike. Ajo u botua pas vdekjes së shkrimtarit dhe u bë një nga pjesët e repertorit të qëndrueshëm të tij, si në kohën kur u shkrua, ashtu edhe në ditët e sotme. Me “Katërmbëdhjetë vjeç dhëndër”, Çajupi krijoi komedinë realiste të zakoneve, ajo ka hyrë në fondin klasik të veprave komike për shkak të humorit të këndshëm, të gjuhës plot ngjyrime popullore,