Page 19 - Demo

17GJUHA DHEKOMUNIKIMI TEATRORTEMATIKA 1Muri i katërtMuri i katërt është “muri” imagjinar që vihet midis publikut dhe aktorëve dhe, me anë të të cilit, publiku sheh shfaqjen. Ky mur imagjinar është një nga konvencionet më të rëndësishme, sidomos QsWHDWULQ UHDOLVW NX YHSULPL ]KYLOORKHW VL Qs MHWs GKH VLGRPRV Qs DWR VKIDTMH NX VNHQRJUD¿D NDformën e një dhome me tre mure (që nga vjen dhe shprehja muri i katërt). Ky konvencion lidhet, gjithashtu, me kërkesën teknike që aktorët të mos ndikohen nga prania e publikut, duke vënë midis tij dhe vetes një pengesë imagjinare.Skenografi simbolisteKonvencionet e strukturës dramatike dhe rregullat e lojësMeqë shfaqja teatrale zhvillohet brenda një kohe dhe hapësire të caktuar, me qëllim që të sigurohet GLQDPLNsQs]KYLOOLPLQHQJMDUMHYHVNHQLNHGKHNRQÀLNWLWGUDPDWLNHGKHGUDPDHVKNUXDUSsUGRUGLVDkonvencione ose rregulla loje, të cilat janë:+DSsVLUDHNX¿]XDU±7HDWULsVKWsLNX¿]XDUQsQMsKDSsVLUsTsTXKHWVNHQsHGKHYHSULPLLSMHVsVvetë është i mbyllur brenda një bote të vetën, domethënë brenda një universi të trilluar ku gjenden të gjitha personazhet dhe ngjarjet e dramës, jashtë orbitës së të cilës askush nga karakteret dhe veprimet nuk mund të lëvizë. .RKDHNX¿]XDU – Shfaqjet më të gjata të regjistruara janë disa pjesë që viheshin në mesjetë, që TXKHQWsFLNOLW1MsVHUL]JMDVWHGLVDGLWs(GKHQsIHVWLYDOHWH*UHTLVsVsODVKWsSMHVsWVKIDTHVKLQGLVDGLWsPHUDGKs*MLWKVHVLNsWDVKHPEXMMDQsSsUMDVKWLPH6RWVKXPLFDHVKIDTMHYHNX¿]RKHWQsnjë deri në tre orë. Forca me karakter të fortë kundërshtues – Shumica e sporteve përfshijnë dy skuadra ose dy individë që ndeshen me njëri-tjetrin. Shembulli më i qartë është boksi, një sport që kërkon forcë ¿]LNH NDUDNWHU JX[LP DJUHVLYLWHW 1s WHDWsU QGHVKMD ND NDUDNWHU GKH WHQVLRQ GUDPDWLNff VKSHVKndeshet e mira me të keqen, e moralshmja me të pamoralshmen, engjëlli me djallin. Konvencionet teatrore dhe ndikimet e kohësKonvencionet teatrore janë të ndryshme në kohë të ndryshme. Ato lidhen me mënyrat, kulturën, shijet dhe tiparet e tjera të kohës. Në teatrin shekspirian, konvencioni i komunikimit direkt me publikun dhe skenat e hapura ku dekori ishte i papërcaktuar, kishin një ndikim në strukturën e pjesëve të Shekspirit. Në pjesët bashkëkohore, Ts L SsUNDVLQ NRKsV VRQs GKH Ts ÀDVLQ SsU QMsmjedis të njohur, këto konvencione dhe ndikime mund të mos perceptohen lehtë. 6LPEROL]PLGKHNRQYHQFLRQHWWHDWURUHSiç e dimë, simboli është SDUDTLWMD H ¿JXUVKPH e një objekti ose fenomeni, duke përdorur një send tjetër që ka veçori e karakteristika të ngjashme me ato të sendit a fenomenit të përmendur. Përdorimi i tij në një shfaqje teatrore mund të ketë një forcë të madhe shprehëse. Simbolet mund të zhvillohen nëpërmjet mjeteve të tilla si: subjekti i veprës, karakteri, fjalët, tingujt, objektet skenike, ngjyrat, ndriçimi, kostumet, lëvizjet, gjestet. Për shembull, kur përdorim një kostum të zi si simbol, NHPLSDUDV\\VKGLVDNRQYHQFLRQHTsOLGKHQPHQJM\\UDW(]H]DQsSsUJMLWKsVLOLGKHWPHWsNHTHQPHtë djallëzuarën, me errësirën. Kurse e bardha, përkundrazi shihet si shenjë e mirësisë, e dëlirësisë,