Page 22 - Demo

20GJUHA DHEKOMUNIKIMI TEATRORTEMATIKA 1pikës kulmore. Gjatë kësaj kohe, personazhet kalojnë nëpër një seri pengesash ose koklavitjesh, zbulimesh dhe rizbulimesh që Aristoteli i quan peripeci. Pika kulmoresVKWsSLNDNXNRQÀLNWHWDUULMQskulmin. Zgjidhja përbëhet nga të gjitha zhvillimet pas pikës kulmore. Këto mund të jenë momente optimiste ose pesimiste, sipas pjesës dhe karakterit të saj. rendi i ngjarjeve duhet të vijë sipas logjikës shkak-pasojë. Kur themi: “Vdiq mbreti dhe pastaj vdiq mbretëresha”, tregojmë dy ndodhi (kronologjikisht); por kur themi: “Vdiq mbreti dhe mbretëresha vdiq nga pikëllimi”, ne nuk duam thjesht t’i bëjmë të ditur dëgjuesit faktin, por edhe ta intrigojmë atë, t’i zgjojmë interesin. Shkurt, intriga është mënyra si na serviret subjekti, në cilin moment të rrjedhës VsQJMDUMHYHGRWs¿OORMsLQWULJDRVHIDEXODFLODWSHUVRQD]KHGRWsPDUULQSMHVsFLODWVNHQDGRWsDiagrami kompozicional i veprës dramatikepërfshihen dhe në çfarë rendi do të jenë. (OHPHQWHWHNRPSR]LFLRQLWGUDPDWXUJMLN (OHPHQWHWNRPSR]LFLRQDOHMDQsSLNDWNU\\HVRUHWsNXUEsVVs]KYLOOLPLWWsVXEMHNWLWGUDPDWLN1sWsUssi ato janë mbështetur në analizën që Aristoteli i ka bërë tragjedisë së Sofokliut “Edipi Mbret”, që përbën një shembull të pakrahasueshëm të ndërtimit të strukturës dramaturgjike. Ato janë:Ekspozicioni, ku paraqitet gjithçka që ka nevojë të dijë publiku që të mund të bëhet pjesë e subjektit të dramës. Na prezantohen personazhet kryesore, ngjarjet që L SDUDSULMQs ¿OOLPLW Ws YHSULPLW DWPRVIHUDvendi i veprimit etj. Pika e lidhjes është QMsPRPHQW Ts VKsQRQ ¿OOLPLQ H NRQÀLNWLWdhe mund të jetë një incident që duhet të ndodhë patjetër brenda pjesës. Zhvillimi i NRQÀLNWLWTsQ[LWRQGUHMWSLNsVVsNUL]sVRVH.U\\HIMDODGKHNDOOs]XHVLLGUDPsVffl.RQÀLNWLGUDPDWLNNëse do të na duhej të ndërtonim një gramatikë të teatrit, kryefjala do të ishin karakteret, që paraqesin shqetësime njerëzore. Por që të bëhet një pohim është i domosdoshëm edhe kallëzuesi, folja. Për analogji, edhe në teatër, që të SsUNX¿]RKHWNDUDNWHULLSHUVRQD]KLWNDQHYRMsSsUnjë folje. Në teatër, folja duhet të jetë gjithmonë e diatezës veprore. Folja veproj dhe shfaq në teatër përdoren për të mishëruar një karakter nga aktori ose aktorja; gjithashtu ka dhe kuptimin “bëj diçka” ose “jam aktiv” ndaj diçkaje. Në zemër të dramës dhe teatrit qëndron veprimi. Karakteret në teatër veprojnë ose bëjnë diçka. Ata nuk rrinë në skenë si statuja. Gjithashtu, në dramë, shkrimtari duhet Ws JMHMs PMHWH VKSUHKsVH Ws FDNWXDUD PH DQs Ws Ws FLODYH SHUVRQD]KL Ws SsUEDOOHW PH V¿GD .MRpërballje, në dramë, quhetNRQÀLNW.RQÀLNWHWPXQGWsMHQsWsVKXPsOORMVKPHfflQMsOXIWsSsUIURQRVHSsUSXVKWHWQMsOXIWsSsUWs¿WXDUQMsSHUVRQQMsSsUSODVMHPRUDOHRVHLQWHOHNWXDOH.XUVHQsGLVDGUDPD EDVKNsNRKRUH NRQÀLNWL ]sYHQGsVRKHWPH GLoNDWs QJMDVKPH VLo sVKWs tensioni dramatik. Asnjë dramë nuk bën dot “pa energjinë kinetike”, “pa fushën magnetike”, “pa rrymën elektrike\(quajeni si të doni).Për elementet e tjera që përbëjnë dramën, si: karakteret, gjuha, dialogu, atmosfera, stili, tema, ideja, GRWsÀDVLPQsPsVLPHWsWMHUDGKHQsSURFHVLQTsNDWsEsMsPHSXQsQWRQsNULMXHVHSem Shephard, fragment nga drama \