Page 49 - Demo

47TEKNIKA DHEPROCESETEMATIKA 2Fjala aktor vjen nga fjala akt – veprim. Pra aktor do të thotë veprues. Objekti i artit të aktorit është interpretimi i karakterit dramatik ose i personazhit të krijuar nga autori. Mjeti me anën e të cilit ai e ekzekuton këtë qëllim është veprimi, kurse instrumenti është vetvetja. AKTRIMI SI ART: PROCESE DHE PARIME 87UDQVIRUPLPLsVKWsQMsQJDSDUDGRNVHWHDNWRULW$LGXKHWWsNULMRMs¿JXUsQHQMsQMHULXWMHWsUSRUpa reshtur asnjë çast së qeni vetvetja..ULMLPLLUROLWWUDQVIRUPLPLLDNWRULWQs¿JXUsSipas Stanislavskit, që të arrihet SURFHVLLYsUWHWsMHWsVRUL¿JXUsV, aktori duhet të besojë tek ajo që bën. Të besuarit në atë që bën është i lidhur me talentin e aktorit; e kundërta e të besuarit është DMRTsUsQGRPHTXDMPs³ORMDHVKWLUsRVHDUWL¿FLDOH´Me anë të YHSULPHYH¿]LNH të jashtme, siç mund të jetë ngritja e telefonit, hapja e dritares, pirja e një gote çaji, ndikojmë në realizimin e veprimeve të brendshme psikike. Mbështetja te detajet¿]LNHHEsQYHSULPLQHSHUVRQD]KLWkonkret dhe të besueshëm. Armiku më i madh për aktorin është loja në përgjithësi. Në jetë ne i shprehim ndjenjat nëpërmjet veprimeve konkrete: një grua që ka ankth përdredh shaminë, një biznesmen nervoz tund çelësat, një djalë tekanjoz përplas shishen e koka-kolës përtokë etj. Në zemër të dramës dhe të teatrit qëndron veprimi. Ashtu si në jetë, ku njerëzit njihen nga bëmat e tyre, edhe në skenë karakteri dallohet dhe krijohet nëpërmjet asaj çka bën. Interpretimi i tij, në të vërtetë, është një fenomen dhe proces kompleks: ai nuk është thjesht imitim, por as thjesht lojë e të pretenduarit se je dikush tjetër. Është një proces që përfshin, si depërtimin në botën e një personazhi nëpërmjet analizës, njohjes së thellë, imagjinatës krijuese, ashtu edhe aftësinë për të vepruar në cilësitë e tij dhe për të krijuar atë që në gjuhën e aktorëve quhet të vetëndieritH¿JXUsVPra, më tepër se imitim dhe pretendim se je dikush tjetër, krijimi i aktorit është aftësia që, nëpërmjet të bërit ose të vepruarit, ai (aktori), të transformohet në një karakter tjetër.Roli dhe vetvetja7UDQVIRUPLPLQsQMsNDUDNWHUWMHWsUPXQGWsNUDKDVRKHWPHQMsPRPHQWMHWsVRUfflNXUWDNRMPsQMsQMHULqë kemi njëzet vjet pa e parë, na duket sikur takojmë dikë tjetër. Madje nuk e njohim menjëherë: është trashur, tani mban kapele dhe syze dhe lëviz disi ndryshe nga njeriu që kemi njohur dikur, por megjithatë është i njëjti person. Mjeshtri i madh i interpretimit, Kadri Roshi, thoshte se të gjitha ¿JXUDWGKHNDUDNWHUHWÀHQsEUHQGDDNWRULWGHW\\UDGKHWDOHQWLLWLMsVKWsTsW¶L]JMRMsGKHW¶XMDSsMHWsnë skenë. Mbështetja e rolit te vetja është sidomos e rëndësishme kur bëhet fjalë për aktorët e rinj, të cilët nuk kanë krijuar ende një individualitet të spikatur krijues dhe nuk kanë në zotërim mjete të mjaftueshme krijuese për të shkuar te karakteri. DISA PARIME TË PËRGJITHSHME6sSDULGXKHWWKsQsVHSHUVRQLLSDUsTsPEORGKLGKHNRGL¿NRLQMsVsUsSDULPHVKGKHWHNQLNDVKTssot konsiderohen si themelet e edukimit dhe veprimit të aktorëve, ishte aktori dhe regjisori rus i fundit WsVKHNXOOLW;,;GKHL¿OOLPLWWsVKHNXOOLW;;Kostandin Stanislavski.Që ta bëjë jetën e personazhit jo vetëm të besueshme, por edhe dinamike, aktori duhet të krijojë një rrjedhë të vazhdueshme të menduari në skenë ose monologun e brendshëm, i cili është formulimi i mendimeve e sistemimi i tyre.