Page 59 - Demo

57TEKNIKA DHEPROCESETEMATIKA 2Ky është një shembull ideal i përshtatjes së pavetëdijshme, si shprehje e një dhimbjeje të skajshme. Në skenë, ajo nuk mund të rikrijohet, as duke e menduar paraprakisht, as me ndihmën e teknikës, por vjen natyrshëm, spontanisht, si pasojë e tendosjes shumë të lartë emocionale. Për ta kuptuar më mirë fenomenin, na ndihmon vëzhgimi i natyrës së përshtatjes te fëmijët. Ka fëmijë që kur duan të shprehin një gëzim të madh nuk mjaftohen vetëm duke të puthur, por në mënyrë të pavetëdijshme dhe të pavullnetshme ndiejnë nevojën edhe të të kafshojnë. Një fëmijë tjetër, përkundrazi, mund të jetë krejt i vetëdijshëm dhe e zgjedh përshtatjen duke arsyetuar. Ai përkulet dhe falënderon njerëz të ndryshëm dhe i respekton ata sipas rëndësisë së shërbimit që ka marrë prej tyre. Pra, ai ka zgjedhur një përshtatje tjetër, por në momentin që e realizon, e kryen në mënyrë të vetvetishme. Duke qenë e tillë, ajo mund të quhet gjysmë e vetëdijshme. Kurse përshtatja plotësisht e vetëdijshme në skenë nuk do të ishte e pëlqyeshme, sepse asaj do t’i mungonte spontaniteti, e papritura.Përshtatjet janë gjysmë të vetëdijshme dhe gjysmë të pavetëdijshmeVERIFIKONI NJOHURITË Ç’është përshtatja dhe cilat janë veçoritë e saj?Ku ndryshon përshtatja nga veprimi?Sa lloj përshtatjesh kemi?Shembull Një nënë mori lajmin e vdekjes së të birit. Në momentin e parë ajo nuk shprehu DVJMsSRU¿OORLWsYLVKHMPHWsVKSHMWs3DVWDMUHQGLQsUUXJsGKHNOLWKLffl³1GLLLLLKPs´Ushtrime për përshtatjen1. 1MsVKRTHRVHQMsVKRNGHOSDUDNODVsVGKHÀHWSsUYHWHGXNHGKsQsQMsLQIRUPDFLRQVDPstë thjeshtë: si quhet, adresa, sa e ka numrin e telefonit, si quhen prindërit, ku punojnë etj. Detyra është që të mos pushojë së dhëni informacion derisa ta ndërpresë drejtuesi i ushtrimit, mësuesi RVHUHJMLVRUL7sWMHUsWYs]KJRMQsGKHLGHQWL¿NRMQsYHoRULWsGKHJMHVWHWPsWLSLNHTsHVKRTsURMQsligjërimin e shoqes apo të shokut dhe në një pikë e ndërpresin. I vënë në dukje veçorinë, mënyrën e të folurit, shprehjet mimike apo çdo gjë tjetër që e karakterizon. Pastaj drejtuesi i jep detyrë që ta përsërisë informacionin, por me kusht që atë karakteristikë të sajën ose të tijën, atë përshtatje apo sjellje të veçantë, ta vërë më shumë në dukje, ta zmadhojë. Herën e dytë, lihet një detyrë tjetër dhe kështu me radhë derisa të dalë e qartë se, gjithsecili prej nesh, edhe pse po thotë të njëjtin tekst, pak a shumë, vetëm se po i jep një përshtatje tjetër, vë në pah cilësitë individuale, pra, një karakter të spikatur që na dallon nga të tjerët. I njëjti ushtrim provohet nga të gjithë pjesëmarrësit. 2. Përsëritet i njëjti informacion, por me një nga përshtatjet e listës së mëposhtme: me qetësi, me shqetësim, me shpirtmirësi, me grindje, me ironi, me përqeshje, me shpirtvogëlsi, në mënyrë të rrëmujshme, me çudi, përbuzje, dëshpërim, cinizëm, gëzim, përzemërsi, dyshim, habi, në formë fatkeqësie etj.3. &DNWRMPsQMsQJMDUMHSsUVKHPEXOOQDYMHQQMs]DUIRVHVKRKLPQsWHOHYL]RUVHNHPL¿WXDUQslotari një shumë të madhe parash. Si do ta merrte ngjarjen gjithsecili? Improvizoni një etyd. Duhet që asnjëri të mos sillet njësoj si të tjerët. Gjithsecili duhet të gjejë përshtatjen e vet.