Page 60 - Demo

58TEKNIKA DHEPROCESETEMATIKA 21DW\\UDYHSUXHVHHSURFHVLWWsWsIROXULWRVHYHSULPLIROMRU qëndron në themel të procesit krijues të aktorit. VEPRIMI NËPËRMJET FJALËS, BAZË E KOMUNIKIMIT ME PARTNERË13Impulsi i personazhit ose i karakterit për t’u shprehur vjen nga një nevojë ose nga një reagim i brendshëm, nga një dëshirë apo qëllim. Nëse gjatë interpretimit kjo nevojë nuk zbulohet, atëherë interpretimi është pa përmbajtje. Dramaturgu krijon tekstin, aktori krijon nëntekstinShembull dhe ushtrim për veprimin, qëllimin, nëntekstin, përshtatjen )MDODQsVNHQssVKWsHYXOOQHWVKPHGKHDNWLYHsVKWs¿OOLPLGKHNXURUs]LPLLNULMLPWDULVs.XUÀDVLPnë skenë, ndryshe nga proza, nuk rrëfejmë dhe, ndryshe nga poezia, nuk recitojmë, por veprojmë. Qëllimi kryesor pse veprojmë është që të ndryshojmë diçka në realitetin që na rrethon, të ndikojmë në vetëdijen e partnerit dhe, ndonëse tërthorazi, edhe në vetëdijen tonë e në atë të spektatorit. Ndërsa autori krijon tekstin e shkruar, aktori është autori i të shqiptuarit dhe i gjallërimit të tij. Është autori i nëntekstit, i materializimit të qëllimit të vërtetë që fshihet në atë që thuhet, i asaj që shkruhet midis rreshtave. Kemi thënë se në dramë, NDUDNWHUHWMDQsNU\\HIMDODdhe veprimi është kallëzuesi,i cili shprehet me një folje që duhet të jetë gjithmonë e diatezës veprore. Që të kuptohet natyra e këtij veprimi dhe pastaj të materializohet saktësisht nga aktori në skenë, duhet që, në mënyrë të vetëdijshme ose intuitive, t’i kthejmë përgjigje një mori pyetjesh: pse, çfarë, si, ku, kur, për kë, kundër kujt? etj. Këto pyetje kërkojnë përgjigje që kanë lidhje me qëllimin, nevojën, dëshirën (pse e bëj?), me veprimin (çfarë bëj?), me përshtatjen (si e bëj?), me rrethanat (kur, ku ndodh veprimi?), me marrëdhëniet (për kë ose kundër kujt e kryej veprimin?) e kështu me radhë, zinxhiri i pyetjeve mund të jetë shumë i madh dhe ato kanë shumë lidhje me njëra-tjetrën.Shkrimtari dhe dramaturgu anglez, Xhorxh Bernard Shou (George Bernard Show), ka thënë: “Arti i shkrimtarit, megjithëse shumë i përpunuar gramatikisht, është i pafuqishëm kur bëhet fjalë për intonacioninffNDQMsTLQGPsQ\\UDSsUWsWKsQs³SR´GKH³MR´QGsUNRKsTsNDYHWsPQMsPsQ\\UsSsUW¶LVKNUXDU´'XNHXQLVXUQJDNMRWKsQLHH6KRXWSURYRQLWsQGsUWRQLLQGLYLGXDOLVKWQMsmarrëdhënie të thjeshtë me një partner imagjinar. Duke përdorur vetëm fjalën “jo”, komunikoni me këtë partner. Shqiptojeni fjalën me intonacione të ndryshme dhe sa më të larmishme që të jetë HPXQGXU3RUTsWDUHDOL]RQLXVKWULPLQDVKWXVLGXKHWGXKHWW¶LFDNWRQLYHWHVUUHWKDQDTsOOLPHveprime dhe marrëdhënie të qarta. Për shembull, përfytyroni sikur nëna ju jep diçka dhe ju e UHIX]RQLPHQMs³MR´WsGREsWffRVHSsUI\\W\\URQLVLNXUQMsIsPLMsGRTsWsIXVsGLoNDWsSLVWsQsJRMsGKHMXHIUHQRQLPHQMs³MR´WsIRUWsGKHWsSUHUsffRVHGLNXVKMXMHSQMsODMPWsSDSULWXUTRIWsWsmirë, qoftë të keq dhe ju e vini në dyshim me një “jo” emocionuese që ndoshta përsëritet shumë herë etj. Mandej vijoni me rrethana më të ndërlikuara dhe më të larmishme, derisa të kuptoni mundësitë e pafundme për të përftuar një larmi mënyrash të thëni, përshtatjesh, intonacionesh dhe nëntekstesh. Vini re, foljet refuzoj, frenoj janë të diatezës veprore.