Page 71 - Demo

69TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIANë Greqinë e lashtë teatrit i kushtohej vëmendje e madhe. Për të kujdesej një qytetar i pasur, i cili ngarkohej nga Arkondi që të mbulonte shpenzimet e teatrit si pjesë e detyrave të tij qytetare. INSTITUCIONI I TEATRIT NË GREQINË E LASHTË 2Aktorët Maskat Maska të teatrit grekShteti ishte përgjegjës për ndërtesat e teatrit, për çmimet që jepeshin, pagesat e aktorëve dhe të GUDPDWXUJsYHWsFLOsWQJDDQDHW\\UHOXDQLQGKHUROLQHUHJMLVRUsYH(VNLOLSsUYHoVHVKNUXDQWHSMHVsWHDWURUHOXDQWHHGKHVLDNWRUGUHMWRQWHNRULQNULMRQWHPX]LNsQNRUHRJUD¿QsHWMAktorët ishin gjysmëprofesionistë. Në pjesët tragjike, deri në vitin 449 p.e.r., dramaturgët luanin edhe vetë, por me kundërshtimin e aktorëve, ata nuk luajtën më. U vendos një rregull që në një pjesë teatrore duhet të luanin vetëm tre aktorë. Ky përcaktim mbështetet nga shumë dëshmi, edhe SVHQGRQMsKHUsYLKHWQsGLVNXWLP7UDJMHGLDOXKHMSsUHOLWsQSUDQGDMGKHNLVKWHUUHJXOODPsWsUUHSWDQGsUVD NRPHGLD OXKHM SsU SRSXOOLQ H WKMHVKWs SUDQGDM NLVKWH Ps SDN NX¿]LPH 1s ¿OOLP DNWRUsWzgjidheshin nga dramaturgët, pastaj zgjedhja e tyre bëhej me short. Më vonë, zgjedhjen e aktorëve e bënte aktori kryesor dhe dramaturgu. Loja mbështetej më shumë te fjala, e cila ishte deklamative. $NWRUsWGXKHMWsLQWHUSUHWRQLQPHWRQLQJMHQGMHQGKHNDUDNWHULQHGXKXUGXKHMWsÀLVQLQEXNXUWsrecitonin dhe të këndonin. Pra, loja e aktorëve ishte e stilizuar, ajo kryhej sipas disa rregullave konvencionale dhe jo sipas mënyrës realiste të aktrimit sot.Shprehja e fytyrës nuk kishte rëndësi, sepse përdoreshin maskat, nëpërmjet të cilave, në mënyrë VLPEROLNH MHSHM NDUDNWHUL L SHUVRQD]KLW 7s JMLWKs DNWRUsW WUDJMLNs YLQLQ PDVND SUHM Ws FLODYH VRWnuk ka mbijetuar asnjë. Në disa piktura vihen re edhe kostume kafshësh dhe zogjsh. Gjestet dhe Kori Në dramën greke merr pjesë edhe kori, i cili këndon i shoqëruar nga një vegël muzikore dhe nga vallet, gjë që dëshmon për zhvillimin e dramës nga lirika solemne korale. Kori i tragjedisë, ku merrnin pjesë 12 deri në 50 vetë ishte shumë i rëndësishëm. Gjatë kohës që luante ai, aktorët ndërronin kostumet. Kori hynte në skenë me një marsh madhështor, ndonjëherë duke kënduar në grupe të vogla. Pjesët e tij këndoheshin ose kërceheshin nga të gjithë njëherazi; ndonjëherë të ndarë në dy grupe, shkëmbenin GLDORJ PH SHUVRQD]KHW NU\\HVRUH GKH VKXPs UUDOOs ÀLVQLQ RVHkëndonin vetëm, me përjashtim të drejtuesit, korifeut. Funksioni i korit ishte ai i një këshilluesi që bënte pyetje dhe merrte pjesë në veprim. Ai vendoste kuadrin etiko-moral dhe standardet mbi të cilat duhej të gjykohej veprimi, ishte përfaqësuesi ideal i publikut dhe reagonte kur donte dramaturgu. Kori luante rol edhe në krijimin e atmosferës, si dhe për të rritur efektin dramatik, lëvizjen, anën spektakolare, këngën, vallen etj. Gjithashtu, ai mbante ritmin, tempin dhe pauzën, duke krijuar në këtë mënyrë lëvizjet ishin të kursyera, por të hiperbolizuara. Aktorët, të cilët ishin të gjithë burra, zakonisht luanin më shumë se një rol. Prirja e tragjedisë ishte idealizimi, kurse e komedisë, përqeshja.