Page 73 - Demo

71TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAPËRFAQËSUESIT E TEATRIT ANTIK GREKO-ROMAK: TRAGJEDIA3Rreth shekullit V p.e.r., në Greqinë e lashtë, lulëzuan qytet-shtetet që u quajtën polise. Athina ishte qytet-shteti më i fortë, që zhvilloi demokracinë dhe si rrjedhojë artin dhe kulturën. Gjatë periudhës së Perikliut (460-430 p.e.r.), Athina njohu epokën e artë të Greqisë. ESKILI (525-456 p.e.r.)0H WUDJMHGLWs H (VNLOLW babait të tragjedisë, nisi një etapë e re e teatrit si manifestim njerëzor, i cili përpiqej të pasqyronte në skenë zhvillimin e njerëzimit nga barbaria drejt qytetarisë. (GKHSVHWUDJMHGLWsHWLMHNDQsPDUUsVXEMHNWLQQJDPLWRORJMLDato kanë pasqyruar problematikën e periudhës kalimtare QJD UHQGL ¿VQRU Qs UHQGLQ VKWHWsURU (VNLOL VKNURL ffi GUDPD(shumica janë trilogji), prej të cilave kanë mbetur vetëm shtatë: “Lutëset”, “Persët” trilogjia “Prometeu i mbërthyer”, ³7s VKWDWs NXQGsU 7HEsV´ GKH WULORJMLD ³2UHVWLD´ PH SMHVsW³$JDPHPQRQL´ ³.RHIRUsW´GKH ³(XPHQLGHW´  ³2UHVWLD´sVKWsHYHWPMDWULORJMLTsNDPEHWXUSUHMWLM7ULORJMLDNXEsMQsSMHVs“Prometeu i mbërthyer”, “Prometeu i çliruar” dhe “Prometeu zjarrsjellës” trajton mitin e Prometeut dhe e para, megjithëse një nga më të thjeshtat si ndërtim, është ndoshta tragjedia më e famshme e tij dhe e gjithë dramaturgjisë antike. Karakteristikat e pjesëve të Eskilit. .DUDNWHUHWNDQsQXPsUWsNX¿]XDUWLSDUHVKSRUMDQsvizatuar në mënyrë të qartë dhe të drejtpërdrejtë, përmasat e tyre janë heroike, tragjike dhe epike. 1sTHQGsUWsW\\UHTsQGURQLGHMDVHIDWLLQMHUs]YHsVKWsLSDUDFDNWXDUQJDSHUsQGLWs7KXDMVHWsJMLWKDveprat mbartin temën e fajit vetjak dhe të ndëshkimit, por në fund pajtohen të gjithë. Ato pasqyrojnë QDW\\UsQHVsGUHMWsVGKHSDDQVKPsULQs(GKHSVHSHUsQGLWsMDQsPL]RUHDWRSDUDTLWHQWsGUHMWD7HN(VNLOLIXTLDHVKWHWLW]sYHQGsVRQKDNPDUUMHQYHWMDNHEskili(VNLOLSsUGRULG\\NRUHPELNDUURFDWsWsUKHTXUDQJDNXDMWNDUDNWHUHPLWRORJMLNHNRVWXPHIDQWDVWLNHrite masive korale etj.SOFOKLIU (495-406 p.e.r.)6RIRNOLX ND THQs QMs ¿JXUs PMDIW H UHVSHNWXDU SXEOLNH H $WKLQsV Qs HSRNsQ Ps Ws OXOs]XDU WsPerikliut. Ai ka shkruar 123 pjesë, prej të cilave njihen vetëm 7 të plota, përveç qindra fragmenteve QJDYHSUDWHKXPEXUD3MHVsWHSORWDMDQsffl ³$QWLJRQD´ ³(GLSLPEUHW´ ³(GLSLQs.RORQs´ ³$MDNVL´³)LORNHWL´³(OHNWUD´GKH³7UDNLQsVHW6RIRNOLXIXWLDNWRULQHWUHWsQsVKIDTMHWHWLMGKHQGU\\VKRLIRUPsQWULRORJMLNHGXNHNULMXDUYHSUDWsPsYHWVKPH.RULQJDSHUVRQDTsLVKWHQsYHSUDWH(VNLOLWX