Page 74 - Demo

72TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAEuripidi, \.DUDNWHULVWLNDW H WUDJMHGLYH Ws 6RIRNOLXW Miti në veprën e tij kalon në plan të dytë për t’i lënë vendin e parë ndërgjegjes njerëzore, e cila kontrollon dhe drejton impulset e personazheve. Paraqitja e karaktereve është individuale dhe njerëzit paraqiten jo ashtu siç janë, por siç duhet të jenë. Ato janë komplekse dhe të motivuara psikologjikisht dhe i nënshtrohen krizave që çojnë në vuajtje tragjike dhe në rizbulimin e vetvetes, duke futur në lojë një ligj që qëndron mbi njeriun siç mund të jetë fati6KHPEXOOLPsWLSLNsVKWs(GLSLPEUHW. Skenat mbartin një tension të lartë dramatik, diagrami kompozicional përbëhet nga shumë kulme dhe zhvillimi i veprimit është i qartë dhe logjik. Veprat e tij zotërojnë një gjuhë të pasur poetike, megjithëse janë të kursyera në efekte pamore.Karakteristikat kryesore të pjesëve të Edipit. (XULSLGL trajtoi subjekte që vinin në pikëpyetje vlerat tradicionale (për shembull, Medea arrin deri aty sa vret fëmijët e saj). Ai shfaqi më tepër interes ndaj personalitetit të individit dhe të botës së tij të brendshme. Metoda e tij dramatike shpesh është e paqartë, episodet nuk janë gjithmonë të motivuara nga pikëpamja shkak-pasojë, ngjarjet dramatike ndodhin në shumë vende veprimi dhe zgjidhjet janë të tipit deus ex machina. Kori kishte një rol të reduktuar dhe funksion këshillues. Vendin e monologut e zuri dialogu. Gjuha që përdori (XULSLGLLVKWHQMsJMXKsPsSDNSRHWLNHGKHPsUHDOLVWH$LLSDUDTLWLSHUVRQD]KHWDVKWXVLoMDQsQsWsYsUWHWsHMRDVKWXVLoGXKHWWsMHQs.ULMLPWDULDH(XULSLGLWVKsQRLIXQGLQHWUDJMHGLVsDQWLNHJUHNHSofokliu, \reduktua në 15. Veprat e tij cilësohen si tragjedi NDUDNWHUHVKNUDKDVXDUPHDWRWs(VNLOLWTsMDQsPsVKXPsWUDJMHGLVLWXDWDVK7HDWULL6RIRNOLXWGXNHXmarrë në tërësi, shquhet për larmi personazhesh. Në veprën e tij, vend kryesor zë forca e arsyes, marrëdhëniet midis natyrës dhe njeriut, midis personazheve dhe ngjarjeve mitologjike. Në këtë PsQ\\Us ¿JXUDWHWLMXEsQs VLPEROHWs NXVKWHYHshoqërore të njeriut. “Janë të shumta mrekullitë në këtë botë, por mrekullia më e madhe është njeriu\EURIPIDI (480-406 p.e.r.).ULMLPWDULDH(XULSLGLWLSsUNHWSHULXGKsVVsOXOs]LPLWGKHPsYRQsWsGHNRPSR]LPLWWsGHPRNUDFLVsVNOODYRSURQDUHDWKLQDVHQsNRKs]JMDWMHQHOXIWsVVs3HORSRQH]LW$LsVKWsFLOsVXDUVL¿OR]R¿LWHDWULWVHSVH Qs YHSUDW HWLMWUDMWRKHVKLQWHPDWs Q[HKWD VKRTsURUH GKH ¿OR]R¿NHWs FLODW L ]XQs YHQGLQmitologjisë. Ai i përbuzte dhe i kundërshtonte luftërat agresive, mbronte të drejtat e barabarta të gruas dhe vinte në pikëpyetje vlerat fetare dhe institucionet e fesë. Shkroi rreth 90 vepra, nga të FLODWNDQsPEsUULWXUYHWsPflQGsUWRffl³0HGHD´³,¿JMHQLDQs$XOLGs´³)HGUD´³$ONHWD´³7URMDQsW´³$QGURPDND´³(OHNWUD´HWM