Page 77 - Demo

75TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAInskenim i komedisë \Në veprën e tij “Lisistrata”, gratë për t’u bërë presion burrave që të pushojnë luftën, u shpallin atyre “grevë seksi”. Në komedinë “Paqja” tregohet se si fshatari Trigje i dëshiruar për paqe, hipën në një lloj brumbulli VKXPsWsPDGKGKHVKNRQQsTLHOOSsUWsOLUXDU3DTHQ ,UHQsQ TsOXIWsQ[LWsVLWHNLVKLQPE\\OOXUQsQMsJXYs0HDUGKMHQHSDTHVQsWRNsMHWD¾OORQWsoHOHWProblemi i edukimit të rinisë me normat e moralit të shëndoshë tradicional zë vend të dukshëm në komedinë “Retë”. Fshatari Strepsiad, i shkatërruar ekonomikisht nga i biri, që është i edukuar keq SUHMVssPsVVKNRQWH¾OR]R¾W6RNUDWSsUWsPsVXDUDUWLQHJsQMHVKWUsVSRUPHTsVµLK\\QDVJMsnë kokë, e dëbojnë që aty. Dërgon atëherë të birin, i cili përvetëson mirë dhe me lehtësi të gjitha mësimet. Kthehet në shtëpi dhe arrin deri atje sa të rrahë të atin dhe të kërcënojë të ëmën. “Bretkosat“ konsiderohet si një nga pjesët e fundit të komedisë së vjetër. Ajo është një komedi satirike, motivi kryesor i së cilës është aspekti politik. Ngaqë në të pasqyrohet edhe debati teoriko-letrar midis Eskilit dhe Sofokliut, ajo konsiderohet edhe si teksti i parë i kritikës letrare.Komedia e mesme dhe e re u larguan nga problematika politiko-shoqërore që karakterizonte komedinë e lashtë greke. Një nga përfaqësuesit më në zë të komedisë së re antike ka qenë Menandri. Ai lindi në Athinë dhe jetoi rreth viteve 344 deri 292 p.e.r. Krijimtaria e tij ka qenë mjaft e gjerë, por ne na kanë mbetur YHWsPGLVDIUDJPHQWH0HQDQGULsVKWsNRPHGLRJUD¾JUHNLFLOLEsULXUsQHNDOLPLWQJDNRPHGLDJUHNHnë atë romake. KOMEDIOGRAFËT ROMAKË Komedia romake më e hershme, ajo që u quajt komedi paliate, pëlqehej shumë nga publiku; ajo e mori emrin komedia paliate, sepse aktorët recitonin të veshur me paliate, një lloj manteli grek. Përfaqësuesi më i madh i komedisë paliate ka qenë Plauti.TIT MAK PLAUTI (254-184 p.e.r.)Plauti është ndër komediografët më të njohur të komedisë romake. Ai mendohet të ketë shkruar rreth 130 komedi, por shumë prej tyre qenë përshtatje nga komedi të tjera. Vetëm 21 prej këtyre NRPHGLYHMDQsRULJMLQDOHWsWLM1GsUWRSsUPHQGLPffl²0HQKHPsW³²$P¾WULRQL³²8VKWDULPEXUUDYHF³“Qypi prej ari”, “Tregtari”, “Mashtruesi”, “Thesari”, “Shporta” etj., të cilat kanë arritur deri në ditët tona thuajse të gjitha të plota. Me gjithë ngjashmërinë, komedia e Plautit dallohet shumë nga komedia greke. Vepra e tij iu kushtua shoqërisë romake, kështu që spektatorët shikonin në skenë veten e