Page 82 - Demo
P. 82
80TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIADoktori, i cili paraqet tipin e një juristi nga Bolonja. Doktori e mban veten shumë të ditur, por në fund ky pretendim rezulton i gënjeshtërt. Pedant siç është, por edhe koprrac, ai është gjithmonë i pasuksesshëm me femrat. Doktori, ashtu si Pantalone, ishte plak. Në disa skenarë DLNDQMsYDM]sQGsUVD3DQWDORQHNDQMsGMDOs7sG\\VKNRMQsNHTPHnjëri-tjetrin dhe pengojnë dashurinë e të rinjve. Xanët ishin shërbëtorët që luanin rolin kryesor në komedi. Brigela ishte i veshur si fshatar. Maska e tij kishte ngjyrë të errët, me mustaqe e mjekër. Ai ishte i zgjuar dhe shumë i shkathët, gjuhëmprehtë dhe me fantazi.Arlekini nuk ishte shërbëtori shumë i shkathët, por ishte “shejtanbudalla”, ëndërrimtar dhe i dëlirë si një fëmijë, që binte gjithmonë në JUDFNs$LQXNGLQWHWsEsQWHPDULIHWHSsUWsQ[MHUUs¿WLPHVLoEsQWH%ULJHOD5ROL]sYHQGsVRKHWQGRQMsKHUsQJD7UXIDOGLQRLELULLWLM$LLVKWHshërbëtori i Pantalones, por ndonjëherë edhe i Doktorit. Dashuronte Kolombinën, e cila zakonisht tallej me të. Ai vishej me një kostum tipik me arna shumëngjyrëshe në formë diamanti. Shpesh kishte marrëdhënie me publikun që e tërhiqte në veprim. Arlekini është personazhi kryesor i komedisë së artit. Ai është paraardhës i klounit modern. Pulçinela është xani i dytë i jugut, që bashkë me Arlekinin është nga më të njohurit e komedisë së artit, si brenda Italisë, ashtu dhe jashtë saj.Tartalja, i cili ishte miop dhe gagaç, hynte te personazhet pleq dhe ndonjëherë ishte avokat, ndonjëherë noter ose doktor. 7HPDWPELWsFLODWPEsVKWHWHVKLQsubjektet e komedisë ishin: tradhtia, xhelozia, pleqëria dhe dashuria. Çdo intrigë dashurie shoqërohej me vënien në lojë të ndonjë torollaku për t’i zhvatur ndonjë qindarkë. Zakonisht, një vajzë kishte dy rivalë, një djalosh dhe një plak ose atë e bir që duan të njëjtën vajzë, skema që do t’i shohim më vonë edhe te komeditë e Molierit, ose dy të rinj që duan njëri-tjetrin, por dy pleq i pengojnë. Ndërhynin shërbëtorët dhe me gjithfarë marifetesh i thyenin pleqtë duke ndihmuar dashnorët. Ndeshemi, gjithashtu me të njëjtat histori të rinjsh të humbur që i kanë rrëmbyer turqit, me shërbëtore që thurin intriga, kapitenë mburravecë, baballarë të moshuar dhe vejusha dinake. Çdo zotëri mbante me vete një personazh parazit, çdo grua një të besuarën e saj. Zakonisht, shfaqjet hapeshin me një prolog të shkurtër, në të cilin vepronin Arlekini dhe Pulçinela, por shpesh merrte pjesë edhe Kolombina. Ky prolog përgatiste shfaqjen. Përveç njohjes me temën e komedisë, prologu shërbente edhe si ndërlidhës i vetë teatrit me publikun. Nganjëherë zhvillohej edhe me muzikë, me këngë e valle. Pas prologut hapej perdja (në qoftë se NLVKWHGKH¿OORQWHVKIDTMD

