Page 90 - Demo

88TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAZhan Rasini (Jean Racine),1639-1699 konsiderohet si maja më e lartë e klasicizmit francez, që ilustroi më qartë se kushdo parimet bazë Ws NsVDM GRNWULQH$L VKNURL WUDJMHGL GKH QMs NRPHGL7HWUDJMHGLD Htij “Fedra”, kritikët vlerësojnë poezinë e bukur dhe të pastër të vargut rasinian, si dhe mprehtësinë në trajtimin e lëndës dramaturgjike. Aksioni nuk ka asgjë të jashtëzakonshme, madje reduktohet në linjën që ndjekin QGMHQMDW GKH SDVLRQHW 7H ³)HGUD´ VKRKLP QMsUD SDV WMHWUsV GDVKXULQsfatale, qëndresën ndaj saj, shpresën, turpin, vrasjen e ndërgjegjes, [KHOR]LQsGKHVsIXQGLSHQGLPLQTsHoRQ)HGUsQQsYHWsYUDVMH(GKHpse opinioni ishte se pjesët e Rasinit e paraqesin njeriun jo ashtu siç është, por siç duhet të jetë, te “Fedra”, Rasini i paraqet personazhet ashtu siç janë në realitet. Njeriu në veprat e tij paraqitet i pasigurt, gjë që, në këtë aspekt, e afron atë me qasjet bashkëkohore. Rasini vlerësohet si një nga shkrimtarët më të mirë francezë; si shkrimtari që harmonizoi me sukses imazhin poetik me psikologjinë, psikologjinë me intrigën Zhan Rasini dramatike, dhe intrigën me strukturën neoaristoteliane mbi tragjedinë. Komedia e restaurimit (ose e quajtur ndryshe komedia e manierave) quhet komedia angleze e shkruar dhe e shfaqur në periudhën e restaurimit nga viti 1660 deri 1710, pra në kohën kur në Francë lulëzonte klasicizmi me rregullat e tij të ngurta, por edhe kur krijoheshin komeditë e Molierit që, nga ana e tyre, do të kishin shumë ndikim në komedinë angleze të restaurimit. Quhet restaurim, pasi regjimi paraardhës në Angli, një regjim puritan që sundoi për rreth 18 vjet, i kishte ndaluar të gjitha shfaqjet publike. Puritan quhet ai besim, jo vetëm fetar, por edhe politik, që mbron një disiplinë të rreptë fetare dhe një thjeshtësi në kërkesat për jetën dhe mënyrën e të jetuarit. Karli II që erdhi në pushtet në periudhën e restaurimit, rihapi teatrot, gjë që solli rilindjen e teatrit anglez. :LOOLDPCongreve), 1670-1729, shihet si dramaturgu që i dha formë komedisë së manierave, nëpërmjet përdorimit të satirës dhe dialogut të mençur e mjeshtëror. Famën e arriti kur shkroi disa nga pjesët më popullore angleze të periudhës së restaurimit. Kjo periudhë shquhet edhe për faktin se rolet e IHPUDYH¿OOXDQWsOXKHVKLQQJDYHWsDNWRUHWIHPUDIDNWTs.RQJUHYLHSDVT\\URLQsNRPHGLWsHWLMdisa prej të cilave janë: “Beqari plak”, “Mashtruesi”, “Për dashurinë”, “Nusja në zi” dhe “Zakonet e kësaj bote”. Periudha e restaurimit pati ndikim edhe në shekujt e mëvonshëm. Në stilin e komedive të restaurimit shkroi edhe dramaturgu i shquar Riçard Brinsli Sheridan Sheridan), 1751-1816, i cili u shqua me komedinë “Shkolla e shpifjeve”. Në këtë komedi shoqërore, ai i vuri vetes si detyrë WsGHPDVNRQWH¿JXUsQHERUJMH]LWSXULWDQVLQMsTHQLHMRYHWsPTHVKDUDNHSRUHGKHWsQHYHULWVKPHdhe të urryer. Stilin e Kongrevit do ta ndiqte në një periudhe të mëvonshme Oskar Uaildi (Oscar :LOG flffi dhe 1RsO.DXDUGL 1RHO&RZDUG flffiffiffiVERIFIKONI NJOHURITË Cilat janë parimet e klasicizmit francez? Si u pasqyruan këto parime në veprën e Kornejit dhe të Rasinit? Çfarë dini për komedinë angleze të restaurimit?Përmes kërkimeve në literaturën e shkruar ose në internet, SsUSLTXQLWs]JMHURQLQMRKXULWsWXDMDUUHWKfflPunë kërkimore individuale ose në grupShpjegim termash doktrinë±WHRULVKNHQFRUHRVH¿OR]R¿NHfftërësia e parimeve teorike të një shkence a të një dege të saj.komedi e manierave – komedi që jep një portret satirik të sjelljeve në një grup të caktuar shoqëror.NXVKWHYH VRFLDOSROLWLNH HNRQRPLNH ¿OR]R¿NH GKH NXOWXURUH Tskrijuan klimën për klasicizmin francez; parimeve të njohura të klasicizmit francez. 'LVNXWRQLQsNODVsSsUDQsWSR]LWLYHGKHSsUNX¿]LPHWHNsW\\UHparimeve.Komedia e restaurimit didaktik – që ka të bëjë me teorinë e të PsVXDULWQsVKNROOsffPsVLPRU