Page 96 - Demo

94TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAAleksandër Moisiu në rolin e Faustit³dHQosW´ flffi GKHNU\\HYHSUsQ³3URPHWHXLoOLUXDU´ fl ³(GLSLWLUDQ´është një farsë politike në dy akte, që në formë alegorie mohon pushtetin autoritar të Stjuartëve në Angli. Me tragjedinë “Çençët”, Shelli lartëson shpirtin ateist kundrejt inkuizicionit fetar, ndërsa te “Prometeu i çliruar” krijon një himn për qëndrimin stoik të njeriut-hero, duke risjellë mitin që bashkon Zeusin me Prometeun. Shpjegim termash VERIFIKONI NJOHURITË Cilat janë karakteristikat e lëvizjes romantike evropiane në teatër? Si ndikuan idetë e lëvizjes Stuhi dhe vrull në krijimtarinë dramaturgjike të Gëtes dhe të Shilerit? Cilët janë përfaqësuesit e dramës romantike në Angli? Cili është kontributi i Viktor Hygoit në dramën franceze të periudhës së romantizmit? Ç’dini për zhvillimin e teatrit rus në fund tëVKHNXOOLW;9,,GKHPHVWsVKHNXOOLW;,;\Në Rusi, Qs VKHNXOOLW ;,;  NUDKDV NULMLPWDULVs SRHWLNHdhe letrare, Aleksandër Pushkin (1801-1837), shkroi edhe disa drama, si “Boris Gudunov”, një tragjedi me 23 skena, një kronikë e përgjakshme historike e parë me një sy objektiv. Dramat të tjera të tij janë: “Moxarti e Salieri”, “Kalorësi dorështrënguar”, “Gosti në kohë murtaje”, ³0\\VD¿ULLJXUWs´GKH³5XVDOND´kohë kur Akademia Franceze kishte shpallur me kohë parimet neoklasike të formës dramatike. në historinë e teatrit rus. Vlen të theksohet se shumë nga veprat e tij në prozë janë dramatizuar me VKXPsVXNVHVQsWHDWsUQsRSHUDGKHQs¿OP5HJMLVRULGKHUHIRUPDWRULLWHDWULWUXV0HMHUKROGLHka cilësuar komedinë e tij të jashtëzakonshme “Revizori”, si një komedi me situata absurde, që na zbulon një botë të tërë të korruptuar dhe të vetëmashtruar.(JMLWKsNULMLPWDULDDUWLVWLNHH Aleksandër Ostrovskit (1823-1886) është e lidhur me dramaturgjinë. Ai la një prodhimtari të begatë krijuese, me 46 pjesë, ku mund të përmendim dramat: “Shtrëngata”, “Fajtor pa faj”, “Vajza pa prikë”, “Pylli” etj. Kryevepra e tij është drama “Shtrëngata”. Shumë nga veprat e tij kanë shërbyer si librete të fuqishme operash.monodramë – dramë me një personazh të vetëm.IDUVs – komedi e lehtë, qëllimi i së cilës është të zbavitë nëpërmjet të qeshurës.Nga komedia \Revizori\ e GogolitNikollaj Vasiljeviç Gogol (1809-1852), që u konsiderua si babai i letërsisë moderne ruse, zuri një ndër vendet e SDUDHGKHQsGUDPDWXUJMLQsUXVHWsVKHNXOOLW;,;VLGRPRVnë komeditë “Martesa”, “Kumarxhinjtë” dhe “Revizori”. Kjo trilogji dramaturgjike, shënoi një kthesë të rëndësishme Në Francë, drama romantike përfaqësohej nga 9LNWRU+\\JR Hugo), 1802-1885. Hygoi i largohet traditës klasiciste si nga zgjedhja e temës, ashtu HGKHQJDEUHQGLDH¿JXUsVVsSURWDJRQLVWLW3DVGUDPsVVsSDUs³.URPXHOO´dolën në dritë drama të reja të tij, të cilat synonte të realizonte parimet e veta teorike. Ai shkroi pjesët teatrale: “Marion de Lormë”, “Hernani”, “Mbreti DUJsWRKHW´ fl ³0DULD7MXGRU´ fl ³/XNUHFLD%RU[KLD´ fl ³5XLBlazi” (1833) dhe “Burgravët” (1843). Drama “Hernani” trajtonte idealet romantike, personazhet e saj ishin njerëz të thjeshtë që ngriheshin kundër një sundimtari; brenda saj, kishte shumë dhunë dhe vdekje, por edhe humor. Për këtë arsye, kjo dramë shkaktoi një pështjellim shumë të madh GKHGLOHPsQQsVHGXKHMWsOHMRKHMWsVKIDTHMQs7HDWULQ.RPEsWDUQsQMsalegori – paraqitja e një ose disa temave abstrakte nëpërmjet përdorimit simbolik të karakterit, të veprimit dhe të elementeve të tjera të dramës.