Page 98 - Demo
P. 98


                                    96TEMATIKA 3HISTORIA E TEATRIT DHE SHOQËRIAAnton Pavlloviç Çehov (1860-1904), spikati si një nga zërat më të veçantë të dramaturgjisë realiste ruse dhe botërore. Dramat e tij i realizoi kryesisht në dhjetë vitet HIXQGLWWsMHWsVQsIXQGWsVKHNXOOLW;,;GKHQs¿OOLPWsVKHNXOOLW;;0sflffiDLGROLQsskenë me dramën “Pulëbardha”, që shënoi ¿OOLPLQHSMHNXULVs VsdHKRYLW VLGUDPDWXUJi realizmit dhe i së ashtuquajturës dramë OLULNH 3DV VDM X VKNUXDQ GUDPDWffl ³;KD[KD9DQMD´ flffi ³7UL PRWUDW´ ffi GKH“Kopshti i qershive” (1903). Dramaturgjia e Çehovit bëri epokë në historinë e teatrit rus dhe ndikoi jo vetëm në zhvillimin e dramaturgjisë moderne, por edhe në pasurimin e teatrit me një stil të veçantë, të quajtur stili tragjikomik çehovian, sa lirik aq edhe dramatik, që qëndron në aftësinë për të depërtuar në botën e brendshme shpirtërore të personazhit, në thjeshtësinë dhe në dëlirësinë e vështrimit dhe të ballafaqimit me problemet njerëzore, në përzierjen e dhimbjes së ekzistencës me humorin e hollë dhe elegant. Problemet që Çehov, \Anton ÇehovÇehovi trajtoi në dramat e tij ishin sa universale, aq edhe të lidhura me një mjedis të caktuar historiko-shoqëror, që në fakt është Rusia e kohës së tij. Ai u lidh shumë me regjisorin e madh WsWHDWULWUXV.RQVWDQGLQ6WDQLVODYVNLGKHSXQRLPHWsQs7HDWULQ$UWLVWLNWs0RVNsV(GKHSVHpjesët e tij ishin realiste, spikatën edhe për elemente të shumta simboliste. (VWHWL NULWLNX L GUDPsV GKH LPX]LNsV SRUPELWs JMLWKD NRPHGLRJUD¿ DQJOH] Xhorxh Berndard Shou (George Bernard Show, 1856-1950), kritikoi në formën dramatiko-satirike dhe ironike moralin e shoqërisë. Ndër 52 pjesët e tij mund të përmendim: komedinë e tij të parë “Shtëpia e burrave të ve” (1892), “Profesioni i zonjës Uorren” (1894), “Njeriu dhe lufta” (1894), “Kandida” (1895), “Nxënësi i djallit” (1897), “Cesari dhe Kleopatra” (1898) “Shndërrimi i kapitenit Bresbaund” (1900), “Njeriu dhe PELQMHULX´ ffi ³,VKXOOLWMHWsUL;KRQ%XOOLW´ ffi ³0DMRU%DUEDUD´ ffi ³3LJPDOLRQL´ ffi“Shtëpia e zemrave të thyera” (1917), “Shën Joana” (1923), “Perandori i Amerikës” (1929), “Milionerja” (1936) dhe “Gjeneva” (1938). Komeditë e tij shquhen për humorin e hollë dhe të mprehtë, si dhe për WUDMWLPLQHSUREOHPHYHVRFLDOH3MHVsWHWLMXTXDMWsQHGKHGUDPDGHEDWLSDVLNRQÀLNWLVKSUHKHWQsNsWsIRUPs1sYLWLQffiDL¿WRLoPLPLQ³1REHO´SsUOHWsUVLQsGKHsVKWsLSDULTsSsUYHo³1REHOLW´ka marrë dhe një çmim “Oskar”. 1DW\\UDOL]PL7HRULDHQDW\\UDOL]PLWGROLSsUKHUsWsSDUsQsSMHVsQHG\\WsWsVKHNXOOLW;,;Qs¿OOLPQs)UDQFsGKHpastaj u përhap në vende të tjera evropiane. Shkrimtari francez Emil Zola (Émile Zola) mbronte një teatër që do të ndiqte parimet shkencore të epokës, në mënyrë të veçantë ato të zbuluara nga Çarls Darvini (Charles Darwin). Sipas teorisë së natyralizmit të Zolasë, drama duhej të kërkonte 
                                
   92   93   94   95   96   97   98   99   100   101   102