Page 33 - Demo

31Nëntematika II: Evropa, rajoni, Shqipëria dhe trevat e tjera shqiptarejanë më pak të përhapur. Shumëllojshmëria e shkëmbinjve përcakton edhe praninë e rezervave të shumta minerare.Zonat malore, si Bjeshkët e Namuna, Sharri, Koritniku, Pashtriku, Carraleva, Nerodima etj., përbëhen nga shkëmbinj më të vjetër (kryesisht nga rreshpet kristalore dhe shkëmbinjtë magmatikë), ku gjenden rezerva të mëdha minerare (plumb, zink, krom, nikel etj.). Fushëgropa e Kosovës dhe Lugu i Dukagjinit, përbëhen nga shkëmbinj më të rinj (kryesisht nga argjilat e ranorët), në të cilët gjenden sasi të mëdha linjiti.DetiEgjeDeti AdriatikDeti JonTiranëPrishtinë SofjeBeogradMbulesa kenozoike Rripi i Ofioliteve (Perëndimor)Rripi i Ofioliteve (Lindore)Struktura e RodopeveZona Dalmate-HercegovinianeZona JonianeDINARIDEALBANIDEALBANIDEHELENIDEThyerja tektonikeShkodër - PejëZona PindosRripi i Ofioliteve Zona PellagonianeZona e Vardarit ZONA DRINSKO-IVANJICKIHARKUKARPO-BALLKANIKR A J O N I P E R ËND I MO RP o d g o r i i P e j ë sR A J O N I L I NDO RIsmiqBelajDeçani StrugëHaxhiajShkreliPepajStrupeli i vogël KashicëZallçiKovracëStrofeDobricTushajZaqericZubin PotokPopovicëCervenikLeposhaviqleshakuPolokLeposaviqRikovoBrevnicëZhitiPaillëPasomëBarelHerticë Besiana(Podujeva)PasomëVushtrri BanjëDruvacPloçicëPërroi i KlinësDrini i BardhëPërroi i MirushesPërroi i GracankësLumi LepencLumi SitnicPërroi i SllavoitPërroi i KljaveitLumi IbërTersenik Hamidi GodinëKlina e MadheDrenasiTrovceShushicëMalishevë Nekovc LipianëBrusRahavicë ZllashTomacShaiqSurdull OrllanKoliqMakovëTrudëKaçanikGlogovcHadeBatushë Dardana(Kamnicë)GjilanFerizajBrecëGoleshGjakovëKlinëRahovecTherandë(Suharekë)LlapushePrizreniPRISHTINËShtimëKillëKosarevëDojaniCropulëGradevacSvinjëSkënderajVitakMirushëIstog(Burimi)Burojë Koshi PoluzhëDushiKosuriq LubushëPejaZhabelSlup GrgocDedajKanushëStrukëSharriPrroi i KeqLupishtëGomasellëSjevceBrezovicëVitiaDebalde DelovoPleshinëKamenëZllatarKishno -Pola UglarëZhergëBurinsëPotoçan DoshliaGllavicëShemaçiGuskë XërxaBatusheJunikuMitrovicëP o d g o r i i P r i z r e n i tPotomieM a l i i S h a r r i tOpojaBjeshkët e NemunaRrugovaMali MoknaL u g u i D u k a g j i n i tGollak -NovobërdëLumi Morava i BinçitFusha e VitisëGryka e KaçanikutHani i ElezitLumiLepencLumi NerodimjaK o d r a t e D r e n i c ë sLumi LlapiPellgu i LlapitObiliqMali KopaonikSERBIMAQEDONIA E VERIUTSHQIPËRIMALI I ZI F u s h ë g r o p a e K o s o v ë sRelievi. Format kryesore të relievit të Republikës së Kosovës janë malet dhe fushëgropat, ku malet zënë rreth 63% të tij, ndërsa fushëgropat, rreth 37%. Lartësia mesatare mbi nivelin e detit është 810 m. Pika më e ulët e relievit (270 m mbi nivelin e detit) ndodhet në luginën e Drinit të Bardhë, ndërsa më e larta është në malin Gjeravica (2656 m mbi nivelin e detit). Lartësitë më të mëdha arrijnë në Bjeshkët e Namuna, Pashtrik, Koritnik, Kopaonik etj.Midis fushëgropave dallohet Fusha e Kosovës, Lugu i Dukagjinit, Fusha e Drenicës, Fusha e Llapit etj. Ato shtrihen kryesisht në perëndim e në lindje të Kosovës dhe rrethohen nga malet. Klima. Në klimën e Kosovës ndikojnë pozita gjeografike, masat ajrore, pozicioni i sistemeve barike (maksimumi i Azoreve dhe minimumi i Islandës), relievi, hidrografia dhe bimësia. Shtrirja e saj gjeografike në jug të brezit mesatar të Hemisferës Veriore dhe drejt brendësisë së Gadishullit Ballkanik, bën që klima të jetë nën ndikimin e masave ajrore mesdhetare dhe atyre kontinentale. Në pjesën më të madhe të sipërfaqes së Kosovës, klima është mesatare kontinentale. Në jug të Fushës së Dukagjinit shfaqen tipare të klimës mesdhetare, ndërsa me rritjen në lartësi ndeshet klima malore. Temperatura mesatare vjetore në Republikën e Kosovës është 9,5°C. Muaji më i nxehtë është korriku, me temperaturë mesatare 19,2°C, ndërsa muaji më i ftohtë është janari, me -1,3°C. Pamje nga mali i Sharrit, Kosovë2 Harta paraqet strukturat gjeologjike të Gadishullit të Ballkanit. 3 Harta fiziko-gjeografike e Republikës së Kosovës 4 ë të mëdha arrijnë nëukagjinit, sht nëe, iëNë are,aturaaji më idërsa muajijg ,