Page 174 - Demo
P. 174
“Fjalori enciklopedik” 2004, me 25.000 zëra nga të gjitha fushat e dijes dhe të jetës, me rreth 3000 foto dhe ilustrime, hartuar nga Pasho Baku. Ky fjalor sjell informacion për personalitete, shtete, popuj, fakte, terma, doktrina, duke pasuruar kështu korpusin e fjalorëve në gjuhën shqipe.Fjalorët terminologjikë u përkasin fushave të ndryshme tekniko-shkencore. Këta fjalorë vënë në sistem terminologjinë e këtyre fushave, pra i shërbejnë njësimit të saj, por nga ana tjetër u shërbejnë edhe hartuesve të teksteve dhe të manualëve mësimorë, mësimdhënësve të shkencave të ndryshme, nxënësve apo studentëve.Fjalorët terminologjikë, termin shqip e vënë përballë me termin e huaj në 4-5 gjuhë, pra e vendosin terminologjinë shqipe në sistemin ndërkombëtar të terminologjisë. Ata janë hartuar në 4-6 gjuhë (shqip-anglisht-frëngjishtrusisht-gjermanisht-italisht). Janë botuar mbi 50 fjalorë terminologjikë në fusha të ndryshme si: fjalori i terminologjisë së botanikës, matematikës, fizikës, kimisë, drejtësisë, gjuhësisë, ekonomisë, edukimit. Në fushën e gjuhësisë p.sh.: “Fjalori krahasues i termave të gjuhësisë” me autorë Xhovani Belusho (Giovanni Belluscio)dhe Shezai Rrokaj, botuar në 2011 jep përkime terminologjike në katër gjuhë: shqip-italisht-frëngjisht-anglisht dhe përbën një pasuri terminologjike gjuhësore.Fjalorët etimologjikë bëjnë “biografinë” e fjalës, prejardhjen e fjalëve të një gjuhe, duke ua qëmtuar historinë hap pas hapi, në tekstet e shkruara, në mbishkrimet ose në gjurmët që kanë lënë në gjuhë të tjera e në dialektet periferike, duke treguar ndryshimet e domethënies që ka pësuar kuptimi i fjalës me kalimin e kohës. Fjalori i parë etimologjik i gjuhës shqipe është fjalori i Gustav Majerit (Meyer), botuar në vitin 1891. Gustav Majeri, profesor gjerman i sanskritishtes dhe i gjuhësisë krahasimtare në Universitetin e Gracit, ia doli të grumbullojë material gjuhësor të pasur nga ngulimet arbëreshe të Greqisë e të Italisë së Jugut, të themeluara gjatë Mesjetës së vonë; si dhe një numër burimesh të shkruara, tepër të rralla, nga shqipja ballkanike. Njohës me rrënjë i gjuhësisë indo-evropiane dhe i metodës krahasimtare të përpunuar kryesisht prej gjuhëtarëve gjermanë, ai gjithashtu zotëronte kënaqshëm shumë prej gjuhëve me të cilat shqipja kish hyrë në kontakt gjatë historisë së vet.172

