Page 108 - Demo
P. 108
1028.2PËRBËRJET ORGANIKEHidrokarburetHidrokarbure quhen të gjitha përbërjet organike që përmbajnë vetëm elementet karbon dhe hidrogjen. Klasifikimi i hidrokarbureve bëhet duke u bazuar në:a) strukturën e vargut (normal, të degëzuar ose ciklik); b) llojin e lidhjes që realizohet midis dy atomeve (njëfishe, dyfishe, trefishe).Tabelë e klasifikimit të hidrokarbureveHidrokarbure të ngopura Hidrokarbure të pangopuraVargore Ciklike Vargore Ciklike Të gjitha lidhjet C-C janë njëfisheAlkanetTë gjitha lidhjet C-C janë njëfisheCikloalkanet Me një lidhje dyfisheAlkenetMe një lidhje trefisheAlkinet Molekulat e tyre përmbajnë lidhje dyfishe ArenetCH3 ─ CH2 ─ CH3varg normalCH3 ─ CH ─ CH3 CH3varg i degëzuar H2CH2C CH2CH2varg ciklik H2C ─ CH ─ CH3varg normalH3C ─ C ∙ CH2 CH3 varg i degëzuarH ─ C ≡ C─ CH3varg normal CH ≡ C ─ CH ─ CH3 CH3varg i degëzuar C6 H6Alkanet (hidrokarburet e ngopura vargore)Alkanet mund të jenë me varg normal ose të degëzuar.Për të dyja rastet e ndërtimit të vargut, formula e përgjithshme e alkaneve është Cn H2n+2.Duke zëvendësuar n = 1, n = 2, n = 3 etj., nxjerrim formulat e pjesëtarëve të serisë homologe të alkaneve.Tabelë (alkanet, seria homologe, emërtimi)Numri i atomeve karbonFormulaempirike Formula racionale (gjysmëstrukturore) Emri i përbërjes,rrënja+prapashtesan=1 CH4 CH4 diferenca e serisë homologe është grupi – CH2 - Metann=2 C2H6 CH3 -CH3 Etann=3 C3H8 CH3 -CH2-CH3 Propann=4 C4H10 CH3 -CH2 - CH2 -CH3 Butann=5 C5H12 CH3 -CH2-CH2-CH2- CH3 Pentann=6 C6H14 CH3 -CH2-CH2-CH2-CH2-CH3 Hekzann=7 C7H16 CH3 -CH2-CH2-CH2-CH2- CH2-CH3 HeptanNga tabela vihet re se alkanet formojnë një seri përbërjesh të njëpasnjëshme, ku çdo pjesëtar pasardhës ndryshon nga ai paraardhës me një grup-CH2- (në tabelë shihet se pjesëtari i dytë ka një grup -CH2- më shumë se pjesëtari i parë, po kështu i treti nga i dyti e kështu me radhë).Një seri e tillë përbërjesh !do të quhet seri homologe, ndërsa grupi -CH2- do të quhet diferencë e serisë homologe.

