Page 116 - Demo
P. 116
1108.6PËRBËRJET ORGANIKE!Përftimi dhe vetitë e alkeneveVetitë fizike të alkeneveTre pjesëtarët e parë, eteni, propeni dhe buteni, janë në gjendje të gaztë, pa ngjyrë dhe pa erë. Nga C5-C17 janë lëngje. Nga C18 e lart janë në gjendje të ngurtë me erë të mprehtë.Emri Temperatura e shkrirjesTemperatura e vlimitDendësia kg/m3(si lëng)Eten -169,4 -103,9 566Propen -185,2 -47 609Përftimi i alkeneveAlkenet mund të përftohen në shumë mënyra. Disa nga mënyrat e përftimit të alkeneve janë:Dehidratimi i alkooleve H2SO4 cc CH3- CH2- OH CH2 = CH2 + H2O etanol 1500C etenKy reaksion quhet reaksion eliminimi, sepse nga një molekulë e madhe (C2H5OH) shkëputet një molekulë e vogël (H2O).Dehidrogjenimi i alkaneve Al2O3C2H6 C2H4 + H2 etan 8000C eten Hidrogjenimi i pjesshëm i alkineve Ni,PtC2H2 + H2 C2H4 etin etenCopëzimi i molekulës së alkaneve (krekingu) katalizator C16H34 C8H16 + C8H18 nxehjehekzadekan okten + oktanEliminimi i halogjenurëve të hidrogjenit prej halogjenalkaneveRasti parë: KOH/etanolCH2Cl - CH3 CH2 = CH2 + KCl + H2Oklor-1-etan -HCl etenRasti i dytë: KOH/etanolCH3- CHCl - CH2 - CH3 CH2 = CH - CH2 - CH3+ KCl + H2O -HCl buten-1klor-2-butan CH3- CH = CH - CH3 + KCl + H2O buten-2 Prodhimi industrial i alkeneve bëhet duke përdorur si lëndë të parë naftën. Alkenet janë shumë aktive. Aktiviteti i tyre shpjegohet me strukturën e lidhjes dyfishe. Kjo lidhje përbëhet nga një lidhje sigma dhe një lidhje pi. Gjatë reaksioneve kimike prishet lidhja pi. D.m.th., lidhja nga dyfishe kthehet në lidhje njëfishe. Përfaqësuesi më i thjeshtë i alkeneve është eteni. Vetitë e alkeneve do t’i shohim duke studiuar etenin.

