Page 37 - Demo

31SJELLJA E METALEVEHekuri është më aktiv se bakri. Ai e zhvendos bakrin nga tretësira e sulfat bakrit(II):Fe(ng) 1 CuSO4(uj) FeSO4(uj) 1 Cu(ng)hekur 1 sulfat bakri(II) sulfat hekuri(II) 1 bakër (blu) (i gjelbër)Metalet e tjera zhvendosin metalet më pak aktive në të njëjtën mënyrë.Një metal zhvendos një metal tjetër më pak aktiv nga tretësirat e përbërjeve të tij.Krahasimi i prirjeve për të formuar joneTë gjitha reaksionet që trajtohen në këtë temë, janë reaksione redoks, sepse ka shkëmbim, pra dhënie-marrje elektronesh. Le të krahasojmë aktivitetin e hekurit me atë të bakrit.Afëria për oksigjen Prirje për të formuar jone në tretësirëBarazimi Fe(ng) 1 CuO(ng) FeO(ng) 1 Cu(ng) Fe(ng) 1 CuSO4(uj) FeSO4(uj) 1 Cu(ng)Gjysmëbarazimetpër dhënie elektroneshpër marrje elektroneshFe Fe21 1 2e 2Cu2 1 1 2e2 CuFe Fe21 1 2e2Cu2 1 1 2e2 CuBarazimi jonik(mbledhim gjysmëbarazimet dhe thjeshtojmë elektronet)Fe 1 Cu21 Fe21 1 Cu Fe 1 Cu21 Fe21 1 CuTretësira e sulfat bakrit(II) përmban jone bakri(II) ngjyrë blu dhe jone sulfat. Në të vendoset një gozhdë hekuri. Ç’do të ndodhë?Pas disa ditësh shohim se bakri vesh gozhdën dhe ngjyra e gjelbër e tretësirës tregon praninë e joneve të hekurit(II). Hekuri e ka zëvendësuar bakrin.E njëjta gjë rezultoi edhe kur u provuan metale dhe tretësira të tjera. Çfarë vini re në renditjen e metaleve në këtë listë?gozhdë hekuritretësirë sulfat bakri(II) ngjyrë blugozhdë e veshur me bakërtretësirë e gjelbër e zbehtëgozhdë hekuritretësirë sulfat bakri(II) ngjyrë blugozhdë e veshur me bakërtretësirë e gjelbër e zbehtë zink hekur bakër argjendMetali zhvendos nga tretësirat e përbërjeve të tij atë që vjen poshtë tij. 3. Zhvendosja e metaleve më pak aktivePNë secilin rast, hekuri jep elektrone për të formuar jone pozitive. Jonet e bakrit marrin elektrone. Kështu, hekuri ka prirje më të fortë sesa bakri për të formuar jone. Metali më aktiv formon më lehtë jone pozitive.1. Cila substancë oksidohet gjatë bashkëveprimit të karbonit me oksidin e plumbit(II)?2. a) Çfarë mund të ndodhë kur pluhuri i karbonit nxehet me: i. oksid kalciumi; ii. oksid zinku?b) Shkruani me fjalë reaksionet që jepen në pikën a.3 Kur oksidi i kromit(III) nxehet me pluhur alumini, formohet krom dhe oksid alumini. Cili është më aktiv, kromi apo alumini?4. Hekuri zhvendos bakrin nga tretësira e sulfatit të bakrit(II). Shpjegoni me fjalët tuaja kuptimin e termit zhvendos..5. Kur teli i bakrit futet në një tretësirë nitrat argjendi pa ngjyrë, mbi tel formohen kristale argjendi dhe tretësira bëhet blu. Shpjegoni këto ndryshime.6. Për reaksionin e përshkruar në pyetjen 5:a) shkruani gjysmëbarazimet për të treguar kalimin e elektroneve;b) shkruani barazimin jonik për reaksionin.