Page 37 - Demo

Romantizmi në RusiRomantikët rusë ishin kundër pushtetit të carit. Figura e rebelit mori karakteristika të heroit bajronian në veprat e Mikail Jurevic Lermontovit (1814-1841), “Një hero i kohës sonë” (1839-1840) dhe “Demoni” (u botua pas vdekjes). Aleksandër S. Pushkin (1799-1837) shkroi veprën historike “E bija e kapitenit” dhe, i ndikuar nga Bajroni, krijoi heroin tipik romantik, Eugjen Onjeginin në veprën me të njëjtin titull (1823-1831).Shkrimtare të periudhës së romantizmitRevolucioni romantik afirmoi një grup të shquar shkrimtaresh, të cilat ndikuan ndjeshëm në zhvillimin e letërsisë botërore. Ndër emrat më të spikatur përmendim: Madamë dë Stal, Zhorzh Sandi (pseudonim i Amandinë Aurorë Lysil Dypën), Meri Uollstounkraft, Meri Shelli (“Frankenshtajni”), Dorothi Uërdsuërthi, Xhejn Osten (e cila iu kundërvu romantizmit), Sharlotë Brontë (“Xhejn Er”), Emili Brontë (“Maja të stuhishme”), An Brontë (“Qiramarrësi i Uajldfell Holl”), Xhorxh Eliot etj. Drejtimet kryesore të romantizmit 1. Shkrimtarë patriotë, energjikë dhe me ideale sublime iu kushtuan çështjeve të mëdha, misionit historik të mbrojtjes së lirisë e të përparimit, fitimit të lirisë së popujve; mbrojtën kauzat përparimtare, u kënduan virtyteve të larta, afirmuan traditat kulturore e patriotike të popujve: Bajroni, Shelli, Hajne, Pushkini, Lermontovi (në fillimet e krijimtarisë), Hygoi, Lamartini, Zhorzh Sandi, Manzoni, Peliko, Mikieviçi, Petëfi, Solomosi, Botevi etj. Ky drejtim i romantizmit është paraardhës i letërsisë së realizmit kritik. 2. Shkrimtarë melankolikë e të dëshpëruar, të izoluar e në vetmi, jetuan në gjirin e natyrës, larg njerëzve, të cilët nuk i kuptuan: Blejku, Holderlini, Lenau, Vinji, Shatobriani, Myseja, Leopardi, Lermontovi etj. Shkrimtarët e këtij grupi, të pakënaqur nga realiteti, vëzhgues dhe ëndërrimtarë, trajtuan: 1. tema ekzotike (idealizim i jetës së popujve të largët në kohë (mesjeta) dhe hapësirë (vendet e Lindjes, kulturat, qytetërimet dhe zakonet e tyre); 2. tema mistike fetare; 3. temën e varrezave; 4. tema intime (bota e ndjenjave intime, mbyllja në “kullën e tyre të fildishtë”, “magjia skllavëruese e pasioneve”). Vlerat më të mëdha historike të romantizmit janë: interesi për masat e popullit, frymëzimi nga jeta, lufta, traditat, kultura dhe gjuha e popullit, çlirimi i individit nga paragjykimet, kundërvënia ndaj moralit konservator hipokrit, tiranisë, hipokrizisë dhe cenimit të dinjitetit njerëzor. Zabolotski, \Lermontov\ E. Delakrua, \35