Page 101 - Demo

97Arsyetim dhe zgjidhje problemoreUshtrime 5.3ZPërdorni informacionin në tabelën e mëposhtme për t’iu përgjigjur pyetjeve që vijojnë.Masa (kg) Diametri (km)Dielli 2 × 1030 –Hëna – 3,5 × 103Merkuri 3,30 × 1023 –Afërdita 4,87 × 1024 –Toka 5,97 × 1024 1,3 × 104Marsi 6,42 × 1023 –Jupiteri 1,90 × 1027 1,398 × 105Saturni 5,68 × 1026 1,164 × 105Urani 8,68 × 1025 –Neptuni 1,02 × 1026 –1 Përafërsisht, sa herë më e madhe është masa e Diellit nga ajo e Tokës?2 Masa e një atomi merkur (Hg) është 3,3 q 10-22 g. Sa atome merkur kanë të njëjtën masë me planetin Merkur?3 Gjerësia e një qelize bimore është 60 mikrometër. 1 mikrometër është 1 q 10-6 m. Figura e një qelize bimore në një libër biologjie ka gjerësi 3 cm. Sa herë më e madhe është figura nga qeliza bimore reale?4 Një grerëz e ka masën 5,2 q 10-5 kg. Një person i rritur e ka masën 70 kg. Një grerëz mund të mbajë sa 75% e masës së saj. Sa grerëza duhen për të ngritur një person të rritur? Përfundimin jepeni në shkrimin standard.5 Diametri i Diellit është 400 herë më i madh se diametri i Hënës. Sa herë më i vogël është diametri i Tokës se ai i Diellit?6 Toka është 1,496 q 108 km larg nga Dielli. Marsi është 2,279 q 108 km larg nga Dielli. Gjeni largesën më të vogël dhe më të madhe ndërmjet Tokës dhe Marsit.7 Shpejtësia e dritës është rreth 3 q 108metra në sekondë.a Për sa kohë e përshkon drita largesën 1 m? b Gjeni largesën që përshkon drita për një vit. Pëfundimin jepeni në shkrimin standard.8 Masa e një protoni është përafërsisht 1 800 herë më e madhe se masa e një elektroni. Masa e një elektroni është 9,11 q 10-31 kg. Një atom hidrogjen përmban një proton dhe një elektron. Gjeni masën e atomit të hidrogjenit. Pëfundimin jepeni në shkrimin standard.9 Keti thotë se shuma e masave të tetë planetëve që jepen në tabelë është 7,68612 q 1026 kg.a Cilin planet ka harruar Keti ta përfshijë në shumën e masave? Cila është shuma e saktë e masave?b Ç’përqindje të shumës së masave përbën masa e Tokës? 10 Lori pohon se Jupiteri ka dendësi dy herë më të madhe se Saturni. A jeni dakord me të? Argumentoni përgjigjen tuaj.*11 Afërdita rrotullohet rreth Diellit me shpejtësi 1,26 q
105 km/orë në një orbitë rrethore me rreze 1,08
q
108 km. Viti i Afërditës është koha që i duhet asaj për të përshkuar gjithë orbitën e vet. Një ditë në Afërditë është sa 243 ditë në Tokë. A është një ditë në Afërditë më e gjatë se viti i saj. Tregoni si vepruat për t’u përgjigjur.12 Më poshtë janë dhënë diametrat e molekulave të disa elementeve kimike.Hidrogjeni 2,47 q 10-10 metraHeliumi 2,18 q 10-10 metraOksigjeni 3,39 q 10-10 metraShprehini ato si numra dhjetorë.13 Largesat e disa planeteve nga dielli janë:Mërkuri 58 milion kilometraMarsi 228 milion kilometraSaturni 1420 milion kilometraAfërdita 108 milion kilometraJupiteri 778 milion kilometraUrani 2869 milion kilometraa Shkruani secilën largesë në shkrimin standard.b Renditini planetët sipas largesës së tyre nga dielli, duke filluar nga planeti më i afërt.