Page 16 - Demo

12Faktorët, fuqitë dhe rrënjëtAFTËSI1.3 Numrat irracionalëRrënja katrore e dyshit nuk mund të shkruhet saktësisht si një thyesë, si një numër dhjetor i fundmë apo si një numër dhjetor periodik.= 1,4142135623730950488…Numrat si 2; 3; 5, quhen numra irracionalë.S= 3,1415926535... është gjithashtu numër irracional.Disa numra irracionalë mund të paraqiten më thjesht nëpërmjet faktorëve të tyre. Rrënja katrore e një numri është e barabartë me prodhimin e rrënjëve katrore të faktorëve të tij.SHEMBULLa Paraqitni më thjesht .b Kryeni veprimin: c Shkruani në trajtën , ku n është një numër i plotë.d Kryeni veprimet: a b Mblidh kufizat e ngjashme.cd Mblidh kufizat e ngjashme.Përafrimet dhjetore janë të dobishme në praktikë, por përgjigjja e dhënë në trajtën irracionale është përgjigjja e saktë.Në qoftë se keni një shprehje, e cila përmban një numër irracional në emërues, duhet të eliminoni rrënjën nga emëruesi. Për të eliminuar rrënjën katrore nga emëruesi i një thyese, shumëzojmë numëruesin dhe emëruesin me emëruesin e thyesës.SHEMBULLShkruani thyesat e mëposhtme pa numra irracionalë në emërues.a ba b Në qoftë se doni të ndërtoni një katror me syprinë 5 m2, merrni gjatësinë e brinjës 2,24 m dhe jo m.Për të paraqitur më thjesht një numër irracional, kontrollojmë për katrorë të plotë nën shenjën e rrënjës.A e dini se…Një numër i rrezikshëm...Numrat që nuk mund të shkruhen si thyesa, janë quajtur numra irracionalë. Mendohet se ata i ka zbuluar Hipasosi, një nxënës në shkollën e matematikanëve të Pitagorës. Legjenda thotë se zbulimi i Hipasosit që rrënja katrore e dyshit nuk mund të shkruhej si thyesë, ishte një kërcënim i madh për të gjithë punën e Pitagorës. Për këtë arsye, Pitagora urdhëroi që Hipasosi të mbytej.