Page 190 - Demo

186Vargjet9.1AFTËSIVargjet lineare (progresioni aritmetik) Vargjet lineare mund të përftohen dhe të përshkruhen me dy mënyra: Rregulla kufizë pas kufize: Rregulla vend-kufizë: Për vargun 5, 8, 11, 14, 17…“shto 3”kufiza e n-të = 3n + 2SHEMBULLGjeni pesë kufizat e para për vargjet e mëposhtme, duke përdorur rregullën kufizë pas kufize. a Kufiza e parë: 20 Rregulla: zbrit 7 p g b Kufiza e parë: 4 Rregulla: shto 6 p ga 20, 13, 6, −1,−7 −7 −7 −7−8 b 4, 10, 16, 22,+6 +6 +6 +628SHEMBULLKufiza e n-të e një vargu është 5n2a Gjeni pesë kufizat e para të vargut. b Gjeni kufizën e 50-të. “5n” do të thotë “5 × n”.Progresion aritmetik është vargu linear në të cilin ndryshesa e çdo kufize (duke filluar nga e dyta) me kufizën paraardhëse është një numër konstant.SHEMBULLGjeni kufizën e n-të të vargjeve të mëposhtme.a 5, 9, 13, 17, 21, … b 10, 4, −2, −8, −14, …a 5, 9, 13, 17,+4 +4 +4 +421, . . . b 10, 4, −2, −8,−6 −6 −6 −6−14, . . .Ndryshesa ndërmjet çdo kufize me kufizën paraardhëse është +4.Kufiza e n-të = 4n ± □Krahasoni vargun me kufizat e para të vargut 4n.4n: 4, 8, 12, 16, 20, …5, 9, 13, 17, 21,Kufiza e n-të = 4n + 1Ndryshesa ndërmjet çdo kufize me kufizën paraardhëse është -6.Kufiza e n-të = –6n ± □Krahasoni vargun me kufizat e para të vargut -6n.–6n: –6, –12, –18, –24, … 10, 4, –2, –8, …Kufiza e n-të = –6n + 16 = 16 – 6n+16SHEMBULLJepet rregulla për vargun: T(n) = 2n + 3, ku T(n) është kufiza e n-të e këtij vargu dhe n-ja tregon pozicionin e kësaj kufize në varg. Gjeni tri kufizat e para të vargut. “2n” do të thotë “2 × n”.T(1) = 2 × 1 + 3 = 5T(2) = 2 × 2 + 3 = 7T(3) = 2 × 3 + 3 = 9Pra, vargu është 5, 7, 9, …T(1) është kufiza e parë e vargut. T(2) është kufiza e dytë e vargut.+1j g ja 3, 8, 13, 18, 23Kufiza e parë për n = 1: (5 × 1) − 2 = 3Kufiza e dytë për n = 2: (5 × 2) − 2 = 8 Kufiza e tretë për n = 3: (5 × 3) − 2 = 13Kufiza e katërt për n = 4: (5 × 4) − 2 = 18b Kufiza e 50-të = (5 × 50) - 2 = 248 Kufiza e pestë për n = 5: (5 × 5) − 2 = 23