Page 57 - Demo

5 Nga fjalët e dhëna krijoni me parashtesa fjalë me kuptim të kundërt. Shkruani disa shprehje tё figurshme me to.vesh, qetësoj, vlerësoj, mësohem, mbështillet, ngjyros, organizoj, regjisrohem, thur, dredh6 Formoni fjalë të reja me prejardhje nga foljet e mëposhtme dhe tregoni se cilës klase fjalësh i përkasin.vesh hap lind lidh lexoj shkruaj 7 Gjeni fjalёt e formuara me parashtesa dhe prapashtesa njёkohёsisht.Veprat e rilindasve edukuan shumё breza shqiptarёsh me njё frymё tё thellё atdhedashurie. Kjo pikturё e ardhur nga thellёsia e shekujve ruan pёr çdo kohё vlera tё pallogaritshme.Ndёrsa shiu binte pёrgjumёsh qё prej mёngjesit, sytё iu pёrshkёnditёn nga gёzimi. Sjellja dhe puna e tij kёto kohёt e fundit i pёrgёnjeshtruan tё gjitha çfarё ishin thёnё mё parё pёr tё. I kujtuan dhe i stёrkujtuan tё gjitha dhe filluan tё besojnё se nёpunёsit e zyrёs sё bashkisё nuk kishin treguar tё vёrtetёn rreth asaj ngjarjeje qё tronditi gjithё qytetin. Grupi i parё i nxёnёsve filloi tё mёsojё pёrdorimin e kompjuterit dhe hapat e parё tё programimit.8 Formoni fjalë të prejardhura nga fjalët e mëposhtme dhe tregoni :a. mënyrën e fjalëformimit që përdorët;b. cilёs klase fjalёsh i pёrkasin.det, bukur, vesh, i vjetër, pyetje, jetë, afёr, nesёr, sistem, pёrtёrit, krijoj, shkrim, baraz, pёrmbledh, rregull, besim, humb, njoh, detyrё9 Jepni disa raste tё formimit me prejardhje pa ndajshtesa dhe shpjegonikalimin nga njёra klasё e fjalёve nё tjetrёn. Formoni fjali me to.10 Shkruani një fletë ditari duke pёrdorur fjalё tё prejardhura, me dhe pandajshtesa. Analizojini ato.1 Gjeni fjalёt e prejardhura dhe tregoni mёnyrёn e formimit tё tyre.shqetёsoj, pёrvesh, mosveprim, akullore, pafundёsi, malor, pёrqafim, gjёegjёzё, reformator, thashetheme, riaktivizim, degradoj, lajmёtar, kitarist, det, emigrant, pёrqindje, burim, nёndetёse, ndёrkombёtar2 Plotësoni tabelën e mëposhtme duke formuar fjalë të reja. Formoni fjali me to.emra me parashtesimfolje me prapashtesimfolje me parashtesim + prapashtesimemra me parashtesim + prapashtesimndajfolje me prapashtesimfolje me parashtesimemra me prapashtesimmbiemёr me prapashtesim3 Tregoni se si janё formuar fjalёt e nёnvizuara të tekstit të mëposhtëm.Kur vete njeriu, i lirë e i vetëm, larg atdheut – viset e reja, ndryshimi i zakoneve, ëmbëlsia e udhëtimit e një mijë gjëra që vihen re ndër popuj të huaj, të gjitha këto ta përgëzojnë zemrën e të bëjnë jo të harrosh Shqipërinë, po të mos të vejë tek ajo aq dendur mendja. Më tutje, si ngopen sytë së pari ndryshime, gazi shuhet pak nga pak. S’di ç’të mungon, s’di se ç’të duhet...Ah, malli i Shqipërisë, malli i atdheut të dashur, i shenjti mall e dashuri e shenjtë, kush është ai shqiptar që s’e ka pasur në dhe të huaj! Duhet të jesh jashtë Shqipërisë, e të jesh larg, për të kuptuar se ç’forcë e ç’bukuritë ëmbël ka për veshët kjo fjalë: Shqipëri! Ajo më e zbrazura letër, ajo fjala më e vogël, na sjell, kur vjen nga Shqipëria, një gaz të parrëfyeshëm, se na sjell si një copë të atdheut…(F. Konica)4 Gjeni fjalët e formuara me prejardhje pa ndajshtesa. a. Cilës klase fjalësh i përkasin?b. Formoni familje tё ndryshme fjalёsh tё prejardhura dhe tё pёrbёrasipas klasës së fjalëve.Shqiptari nuk e ka kursyer kurrë mundin për atdheun. Ecte rrugëve me hap të ngadaltë dhe mendonte rreth takimit që do të zhvillonte të nesërmen. I vinte ai zë, ashtu siç e mbante mend vite më parë, me të njëjtin muzikalitet si atëherë. Në vesh kishte melodinë e tyre, të cilën nuk e kishte harruar për asnjë çast. E drejta ishte me ta, e rëndësishme është që të gjithë e kishin kuptuar. Problemi kyç i gjithë kësaj situate dukej se do të merrte zgjidhje me mbërritjen e delegacionit të huaj ditën e nesërme.USH T R I M E55