Page 67 - Demo

1 Formoni mbiemra nga pjesoret e foljeve tё mёposhtme dhe pёrdorini nё fjali nёshkallё tё ndryshme.hap, di, bie, them, dua, lexoj, ha, mbyll, pi2 Nё fjalitё e mёposhtme vёreni pёrdorimin e fjalёs akull dhe tregoni se cilёs klasefjalёsh i pёrket nё secilёn fjali.Mbi akujt shekullorё tё Antarktidёs ngrihen bregore tё mbuluara me borё dhe aty-kёtu duken si njolla tё bardha shkёmbinjsh. Nё njёrin nga kёta shkёmbinj, qё ngrihet mbi njё kep tё mbuluar me koracё akulli, ndodhet njё varr i thjeshtё. Era e ashpёr polare hedh vazhdimisht mbi tё pluhur akull tё bardhё dёbore. Nё oqean kalojnё anije me flamuj vendesh tё ndryshme. Por, sa herё qё kapitenёt e tyre vёnё re me dylbi mes akullit, kёtё varr tё thjeshtё mbi oqeanin e shkretё, mbi akujt kreshtёlartё ushtojnё gjёmimet e topave nё shenjё pёrshёndetjeje pёr detarin e shquar. 3 Fjalёt e mёposhtme pёrdorini në fjali:a. afёr, larg, brenda, pёrreth si ndajfolje dhe si parafjalё;b. ku, kur, nga si ndajfolje dhe si lidhёza;c. se, sa si pёremra dhe si ndajfolje;d. vetёm, plot, rreth si ndajfolje dhe si pjesёza;e. buzё, majё, faqe si emra dhe si parafjalё;f. sheshit, mot si emra dhe si ndajfolje.4 Rishkruani fjalitë duke i kthyer pjesoret në mbiemra. Diskutoni se si ndryshojnë kategoritë e tyre gramatikore.Për shumë ditë qëndroi mbyllur në shtëpi dhe nuk e kuptoi që koha kishte kaluar me shpejtësinë e erës. USH T R I M Eparafjalë nga ndajfolje: afër, anës, brenda, jashtë; lidhëza nga ndajfolje: ku, kur, nga; emra nga mbiemra dhe nga pjesore, të cilët kur emërzohen, nuk emërtojnë më cilësi e tipare të personave ose sendeve, apo një veprim si tipar të një sendi, por vetë personat e sendet, apo veprimin. Të tillë janë: besniku, i gjalli, veriori, i dashuri, e keqja, e shkuara, të kuqtë, të ftohtët, të ardhurat, të lashtat, të palarat;lidhëza, si: që, sa, se, formuar nga përemrat përkatës lidhorë e pyetës; ku, kur, nga, tek, veç, nga ndajfoljet përkatëse; daç e qoftë nga foljet dua dhe jam;pjesëza nga lidhëza: dhe, edhe, porsa, pra, sa etj.; nga ndajfolje: gati, plot, rreth, vetëm etj; nga pasthirrma: a, e, ë, de etj., si dhe disa forma të ngurosura të emrave dhe mbiemrave të emërzuar: forca, korba, qyqja, e zeza.Fjalët që kanë kaluar me konversion nga klasa e fjalëve të ndryshueshme në klasën e fjalëve të pandryshueshme janë vetëm emra dhe folje.NYJËZIMI DHE KONVERSIONI65