Page 190 - Demo

Tabela 1 Hetimi i ndryshimit të temperaturës në shpejtësinë e reaksionit midis HCl(uj)dhe Na2S2O3(uj)Temperatura (në K) Shpejtësia e zhdukjes së kryqit (në s)298 120302 89308 61312 44318 32Fig. 2 Varësia e reciprokut të kohës për zhdukjen e kryqit ( shpejtësi e reaksionit) nga temperaturaTemperatura /TKoha e zhdukjes së kryqit1 /s–10,030,020,010298 308 318kryq i vizatuar mbi një letër të bardhëtretësirë e tiosulfatit tënatriumit dhe acidit klorhidrik tëholluar Vëzhgim përmes reaktantëveKryqi është zhdukur.precipitat i verdhë, i errëtFig. 1 Hetimi i ndikimit të temperaturës në shpejtësinë e reaksionitMe dendësimin e precipitatit, kryqi i vizatuar mbi letrën e bardhë bëhet gjithnjë e më pak i dallueshëm dhe vjen një çast që nuk duket më, pra zhduket. Përcaktojmë shpejtësinë e reaksionit duke vëzhguar nga lart–poshtë, përmes tretësirës, dhe matim kohën që duhet të kalojë sa kryqi të mos duket më.Tabela 1 tregon rezultatet e përftuara kur 10 ml tretësirë HCl 1,0 mol/l përzihet me 50 ml tretësirë Na2S2O3 0,05 mol/l në temperatura të ndryshme.Nga rezultatet e tabelës vërejmë se:• Kryqi zhduket më shpejt kur rritet temperatura. Kjo do të thotë se reaksionet zhvillohen më shpejt në temperatura të larta.• Nëse temperatura rritet me 10˚C, koha për zhvillimin e reaksionit pothuajse përgjysmohet. Për shembull, në temperaturën 298 K, kryqi zhduket për120 sekonda, ndërsa në temperaturën 308 K, zhduket për 61 sekonda(rreth gjysma e kohës për 298 K).Nisur nga këto rezultate, mund të përgjithësojmë si më poshtë:Shpejtësia e reaksionit = ndryshimi i sasisë së squfuritintervali i kohës = sasia e squfurit të precipituarintervali i kohësSigurisht, kryqi nuk dallohet më, pra zhduket për të njëjtën dendësi të precipitatit në të gjitha eksperimentet. Në këtë mënyrë, sasia e squfurit të precipituar është e njëjtë në të gjitha rastet, prandajshpejtësia e reaksionit ≈ 1koha e zhdukjes së kryqit Figura 2 paraqet lakoren e reciprokut të kohës për zhdukjen e kryqit nga temperatura. Lakorja tregon qartazi se shpejtësia e reaksionit rritet shpejt kur rritet temperatura.1. Për të skuqur patatet duhen rreth 10 minuta, ndërsa për t'i zier nevojiten rreth 20 minuta. Zierja e patateve më të mëdha zgjat më shumë.a) Pse patatet e mëdha duan më shumë kohë për t’u gatuar sesa patatet e vogla?b) Shpjegoni pse patatet skuqen më shpejt sesa ziejnë?c) Pse patatet ziejnë më shpejt në tenxhere me presion?PYETJE DHE DETYRA182Kinetika kimike