Page 242 - Demo

234Ekuilibri jonik në tretësirat ujore 1. Në 250 ml janë tretur 3,55 g Na2SO4 (M = 142 g/mol). Njehsoni:a) përqendrimin molar të Na2SO4;b) përqendrimet molare të joneve Na+ dhe SO42-.PYETJE DHE DETYRAELEKTROLITE TË FORTAa) acidet, si: HCl, H2SO4, HNO3 etj.b) bazat, si: NaOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2 etj.c) kripërat e tretshme, si: KNO3, K2SO4, NaCl etj.ELEKTROLITE TË DOBËTAa) acidet, si: HCN, CH3COOH, H2CO3 etj.b) bazat, si: NH4OH, Al(OH)3, Zn(OH)2Situata e të nxënit: • njehsimi i gradës së shpërbashkimit;• përcatimi i fortësisë së acideve dhe bazave.KONCEPTE KYÇENë temperaturën 25°C: [H+] [OH–] = 10–14 mol2/l2për të gjitha tretësirat ujore.Në tretësirat asnjanëse:[H+] = [OH–] = 10–7mol/l dhe pH = 7.Në tretësirat acide:[H+] > [OH–] dhe pH < 7. Në tretësirat bazike:[H+] < [OH–] dhe pH > 7.Fig. 2 Shkalla e pH0 112 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14rritet aciditetiph më i ulët, acid më i fortë pH më i lartë, bazë më e fortërritet bazicitetineutral[H+] /mol/lpHGrada e shpërbashkimit elektrolitik. 12.6 Forca e acideve dhe e bazavePër tretësira bazike (alkaline):[H+] < [OH−] dhe pH > 7 në 25°C.Figura 2 tregon raportin midis shkallës së pH dhe përqendrimit të joneve të hidrogjenit, si dhe ndryshimin e aciditetit dhe të bazicitetit.Grada e shpërbashkimitSikurse kemi treguar, jo të gjitha acidet dhe bazat gjenden të jonizuara plotësisht në tretësira ujore. Kur një acid, bazë ose kripë është i jonizuar plotësisht në jone pozitive dhe negative, themi se ai është elektrolit i fortë. Kur një acid ose bazë jonizohet pjesërisht në tretësirë ujore, themi se është elektrolit i dobët.Për të përcaktuar fortësinë e acideve dhe të bazave na vjen në ndihmë një madhësi që përkufizohet si gradë e shpërbashkimit elektrolitik, α, e cila tregon raportin midis numrit të molekulave të shpërbashkuara me numrin e molekulave të tretura:Grada e shpërbashkimit elektrolitik mund të shprehet edhe si raport i përqendrimit molar të elektrolitit të shpërbashkuar(C) me përqendrimin molar të elektrolitit të tretur (CM), d.m.th.:, që nga: C = CM · αGrada e shpërbashkimit, merr vlerat midis zeros dhe 1 (0 < α ≤ 1), α është e barabartë me 1 kur elektroliti është i shpërbashkuar plotësisht (elektrolit i fortë) dhe është aq më pranë zeros sa më i dobët të jetë elektroliti. Kur α = 0, nuk kemi të bëjmë me elektrolit.Përqendrimi molar i joneve në tretësirat e elektrolitevea) Për të gjetur përqendrimin molar të joneve, d.m.th., sa mol-jone ndodhen në tretësirën ujore të një elektroliti të fortë, na vjen në ndihmë formula:Cj = CM ∙ nCj - është përqendrimi molar i joneve në tretësirë;CM - është përqendrimi molar i elektrolitit në tretësirë;n - është numri i mol joneve që formohen nga një mol elektrolit.