Page 292 - Demo

Situata e të nxënit:• zëvendësimi nukleofilik te përbërjet me lidhje polare;• skicimi i mekanizmave të reaksioneve SN1 dhe SN2; • përcaktimi i tipit të mekanizmit të reaksionit duke u bazuar te ligjet e shpejtësisë.Fig. 3 Kjo balonë plastike e madhe, e mbushur me helium, do të transportojë instrumente për matjen e përqendrimit të ozonit mbi Arktik.KONCEPTE KYÇENga ndarja e CFC-ve në stratosferë përftohen radikalet Cl·, të cilat shkatërrojnë shtresën e ozonit.Tabela 1 Efekti i tretësirës së nitratit të argjendit te përbërjet që përmbajnëbrom (në temperaturën e dhomës).Bromur natriumi brom-1-butanShfaqet menjëherë precipitat me ngjyrëtë verdhë të zbehtë.Në fillim nuk ndodh asnjë reaksion, pas disa minutash shfaqet precipitat i zbehtë.Përbërjet që përmbajnë lidhje C-F nuk janë tipike të halogjenalkaneve, të cilat kanë prirje të jenë shumë më aktive se fluoralkanet. Reaksionet e halogjenalkaneve janë shqyrtuar në mësimin e ardhshëm.Vetitë fizike të halogjenalkaneveLidhja C-Hal është polare, por jo edhe aq polare sa të ndikojë ndjeshëm në vetitë fizike të halogjenalkaneve. Ato janë të papërzieshme me ujin. Siç e vërejmë edhe në tabelën 1, avullueshmëria e tyre përcaktohet nga madhësia dhe numri i atomeve të halogjenëve që ato përmbajnë. Kështu, jodometani në temperaturën e dhomës është lëng, ndërkohë që klormetani është gaz edhe pse ka molekulë më polare.Tabela 1 Pikat e vlimit të disa halogjenalkanevePërbërja Gjendja fizike (në 298 K) Pika e vlimit (në K)CH3F g 195CH3Cl g 249CH3Br g 277CH3I l 316CH2Cl2 l 313CHCl3 l 335CCl4 l 350C6H5Cl l 405Halogjenalkanet aktive: lidhja C − BrPër të krijuar një ide rreth natyrës së lidhjes C-Hal, do të shqyrtojmë më poshtë disa përbërje që përmbajnë brom.Tabela 1 tregon se si ndikon shtimi i tretësirës së nitratit të argjendit në bromur natriumi dhe në brom-1-butan. Në rastin e brom-1-butanit, tretësira duhet të tundet fort, pasi nuk përzihet mirë me fazën ujore.1. Shikoni me vëmendje tabelën 1 dhe përgjigjuni pyetjeve të mëposhtme.a) Cili është precipitati me ngjyrë të verdhë të zbehtë, i përftuar nga reaksioni midis nitratit të argjendit dhe bromurit të natriumit?b) Shkruani një barazim në trajtë jonike për këtë reaksion.c) Pse nitrati i argjendit nuk formon menjëherë precipitat me brom-1-butanin, edhe pse ai përmban brom?d) Shpjegoni pse precipitati shfaqet pas disa minutash.PYETJE DHE DETYRA15.3 Zëvendësimi nukleofilik284Përbërjet organike të halogjenuara (halogjenalkanet)