Page 305 - Demo

KONCEPTE KYÇEReaksioni i adicionit elektrofilik është një reaksion karakteristik i alkeneve:C =C + X−Y −−−−−H −C −C −X−−Y−1. Parashikoni strukturën e produkteve të reaksioneve të adicionit midis etenit dhe:a) H2O b) HOCl c) H22. a) Çfarë produkti parashikoni të formohet nga reaksioni i adicionit midis etenit dhe klorurit tët hidrogjenit? Shkruani formulat e tyre.b) Shpjegoni mekanizimin e adicionit të klorurit të hidrogjenit tek eteni. c) Paraqitni strukturën e karbokationit të ndërmjetëm në këtë reaksion.3. Parashikoni formulën e produktit të reaksionit midis:a) propenit dhe klorit;b) buten-2 dhe hidrogjenit.4. Një hidrokarbur P përmban katër atome karboni. Një mol P bashkëvepron me dy mole hidrogjen. Shkruani një formulë strukturore për P.PYETJE DHE DETYRAnjë zonë me dendësi të lartë elektronike të shkaktuar nga elektronet e lidhjes -π. Kur molekula e bromit i afrohet etenit, ajo polarizohet:C −CH BrBrH HH H Brδ+Brδ–H HH−−C −CNgarkesa negative lëviz nga lidhja dyfishe në drejtim të atomit të bromit të ngarkuar pozitivisht. Në të njëjtën kohë, elektronet e lidhjes Br - Br shtyhen drejt atomit të Br të ngarkuar negativisht. Si rezultat formohet një lidhje C - Br dhe prodhohen dy jone, një karbokation dhe një jon BrC =C −−−−−BrHHHHBr−Br Br–C −C −−−− HHHH +Shigjetat e harkuara përdoren për të treguar lëvizjen e çifteve elektronike.Karbokationi është shumë i paqëndrueshëm dhe bashkohet shpejt me Br- për të formuar dibrom-1,2-etanin: −Br Br–C −C −−−− HHHH + H −C −C −−H−−−H HBr BrKy mekanizëm quhet adicion elektrofilik, sepse molekula e Br2 kur tërhiqet nga lidhja dyfishe e pasur me elektrone, vepron si grimcë elektrofile.Të dhënat për këtë mekanizëm vijnë nga vëzhgimi i asaj që ndodh kur reaksioni kryhet në prani të jonit Cl-. Kur eteni bashkëvepron me bromin në prani të joneve Cl-, formohet brom-2-klor-1-etani, ClCH2 - CH2Br, si dhe dibrom-1,2-etani. Kjo tregon që formohet karbokationi i ndërmjetëm dhe ai bashkëvepron si me Cl- ashtu edhe me Br-.Reaksioni me hidrogjeninNë kushte normale, eteni dhe hidrogjeni nuk bashkëveprojnë, por në praninë e një katalizatori prej metali (zakonisht nikel) dhe në temperaturë rreth 140oC, prodhohet etan:H2C = CH2 + H2 CH3CH3Ky reaksion është i dobishëm kur analizojmë përbërjet organike. Duke matur numrin e moleve të hidrogjenit të adicionuar nga një mol hidrokarbur, mund të gjendet numri i lidhjeve dyfishe (ose trefishe) në molekulën e tij. Hidrogjenimi i lidhjeve dyfishe përdoret për të shndërruar vajrat ushqimore në margarinë. Vajrat bimore, si p.sh., vaji i palmës, përbëhen nga estere të acideve karboksilike me vargje të gjata, të cilat përmbajnë lidhje dyfishe. Trajtimi i këtyre vajrave me hidrogjen, në prani të katalizatorit të nikelit, i ngop vargjet e karbonit duke shtuar hidrogjen te lidhjet dyfishe. Kjo rrit pikën e shkrirjes së vajit dhe si rrjedhojë, ai bëhet një yndyrë e ngurtë, në temperaturën e dhomës. Duke kontrolluar shkallën e hidrogjenimit, mund të prodhohet margarinë e butë ose e fortë, sipas kërkesës.Është vërtetuar shkencërisht se yndyrat e ngopura, pra ato që përmbajnë më pak lidhje dyfishe, janë të rrezikshme për shëndetin. Mjekët mendojnë se ato shkaktojnë sëmundjet e zemrës, si dhe probleme në qarkullimin e gjakut. Yndyrat shtazore, si dhjami, gjalpi apo yndyra e derrit, kanë përqindje të lartë NietanKONCEPTE KYÇETesti i lidhjes dyfishe C = CPërbërjet që përmbajnë një lidhje dyfishe C = C e çngjyrosin tretësirën me ngjyrë të verdhëportokalli të ujit të bromit dhe tretësirën e purpurt të acidifikuar të KMnO4(uj).29716.3 Reaksionet kryesore të alkeneve