Page 322 - Demo

314AlkooletSituata e të nxënit: • përshkrimi dhe paraqitja e reaksionit të dehidratimit të një alkooli, i cili çon në formimin e një alkeni;• përshkrimi i një metode alternative, ku për formimin e një alkeni përdoret katalizatori;• paraqitja e reaksioneve të oksidimit të alkooleve për të përftuar aldehide ose ketone;• përshkrimi i reaksioneve të tjera të etanolit, p.sh., oksidimi nga veprimi i baktereve dhe procesi i djegies.Reaksionet që ndodhin 17.5 në skeletin karbonikKONCEPTE KYÇEAlkoolet mund të dehidratohen dhe të formojnë alkene, duke i nxehur me acid sulfurik të përqendruar, ose duke i kaluar avujt e tyre (alkooleve) mbi një katalizator të nxehtë.1. Parashikoni formulat e produkteve kryesore të reaksioneve të mëposhtme:a) butanol-2 nxehet me acid sulfurik të përqendruar;b) avujt e propanol- 2 në prani të oksidit të aluminit të nxehtë.PYETJE DHE DETYRAReaksione të tjera të shndërrimit të alkooleve në halogjenure alkiliDisa reaktantë përdoren në reaksionet e zëvendësimit të një grupi –OH me një atom halogjen. Dy prej tyre janë: pentakloruri i fosforit: ROH + PCl5 → RCl + HCl + POCl3tribromuri i fosforit: 3ROH + PBr3 → 3RBr + H3PO3Deri tani kemi analizuar reaksionet e alkooleve, në të cilat zëvendësohet vetëm një pjesë ose gjithë grupi −OH. Alkoolet iu nënshtrohen gjithashtu reaksioneve që përfshijnë si skeletin karbonik, ashtu dhe grupin –OH.Dehidratimi për të formuar alkenetRikujtoni përsëri formën e protonizuar të etanolit që mësuat në temën paraardhëse. Nga oksoniumi mund të largohet një molekulë ujë, duke formuar kështu një karbokation:−−−H − C − C −OH−H−H−HHH+−H − C −C+ + H2OH−H−H−HKarbokationi është një ndërmjetës i paqëndrueshëm, nga i cili mund të largohet H+, duke formuar kështu etenin:−H − C −C+H−H−H−HC = C + H+−−−− HHHHKjo tregon se në praninë e acideve të forta, etanoli formon etenin. Një reaksion i tillë quhet reaksion eliminimi.−H − C − C −HH−H−OH−HC = C + H2O −−−− HHHHDuke qenë se gjatë këtij reaksioni largohet uji, ai mund të quhet edhe reaksion dehidratimi. Një reaksion i tillë mund të kryhet në laborator, duke nxehur etanolin në 170oC me acid sulfurik me përqendrim të lartë. Eteni i përftuar mblidhet mbi sipërfaqen e ujit. Në këtë rast, acidi sulfurik i përqendruar shërben si një dehidratues, i cili largon ujin nga etanoli.