Page 348 - Demo

Tabela 1 Disa karbohidrate të njohuraEmërtimi Tipi Struktura PërhapjaGlukozë monosakarid, aldozë, heksozë OOHOHOHHOCH2OH gjendet me shumicë te bimët dhe te kafshëtFruktozë monosakarid, ketozë, heksozëOHHOCH2 OHOCH2OH gjendet te frutat dhe te mjaltiRibozë monosakarid, aldozë, pentozëOHOHHOCH2 OHOpërbërëse e molekulave të acidit ribonukleik (RNA) dhe e vitaminës B₁₂Sakarozë disakarid glukozë fruktozë gjendet te kallami i sheqerit dhe panxharsheqeriMaltozë disakarid glukozë glukozë maltLaktozë disakarid glukozë galaktozë qumështNiseshte (amidon) polisakarid zinxhirët e njësive të alfa-glukozës gjendet te patatja, gruri dhe oriziCelulozë polisakarid zinxhirët e njësive të beta-glukozës (të lidhur ndryshe nga ata te niseshteja)material strukturor te bimëtKONCEPTE KYÇESheqernat (monosakaridet), p.sh., glukoza dhe fruktoza, janë përbërje polihidroksilike, të cilat zakonisht përmbajnë pesë ose gjashtë atome karbon.Sheqernat gjenden në dy forma: unazore dhe lineare (varg i hapur). Forma e vargut të hapur përmban një grup aldehidik ose ketonik.Tipari më i dukshëm i strukturës së monosakarideve dhe disakarideve është prania e një numri të madh grupesh –OH, të cilat u mundësojnë atyre formimin e lidhjeve hidrogjenore dhe të grupit karbonilik (aldehidik ose ketonik). Kjo bën që ato të jenë përbërje të qëndrueshme, të tretshme në ujë dhe të japin disa nga reaksionet karakteristike të aldehideve ose ketoneve.Një përfaqësuese e rëndësishme e monosakarideve është glukoza, e cila gjendet në dy forma strukturore: ciklike dhe lineare (varg i hapur).−H − C − OHHO − C −HH − C − OHH − C − OHH − C −H−−−−−COH−=H OOOHOHOHHOCH2OHformë ciklike formë e vargut të hapur340Aldehidet dhe ketonet