Page 53 - Demo
P. 53
453.2 Forma të tjera të tabelës periodikeSHËNIMSipas (IUPAC) është sugjeruar që grupet në tabelën periodike të numërohen nga 1 deri në 18. Grupet 1 dhe 2 janë të njëjta me grupet I dhe II. Ndërkohë, grupet nga 3 deri në 12 janë grupet vertikale të bllokut të elementeve d, kurse grupet nga III deri në VII dhe grupi 0 bëhen grupe 13 deri në 18. Shpesh, grupet e elementeve s dhe p shoqërohen me germën A, ndërsa grupet e elementeve d me germën B. Kështu, grupet I-VII shënohen edhe IA-VIIA, ndërsa grupi 0 shënohet edhe VIIIA.Fig. 1 Sistemi periodik (tabela me perioda të gjata) Metalet kalimtareGrupiGrupiGrupiGrupiGrupiGrupiGrupiGrupiI II III IV V VI VII 0JometaletGaze të plogëta Metaletaktiveblloku dblloku fblloku sPerioda 1Perioda 2Perioda 3Perioda 4Perioda 5Perioda 6Perioda 7Metale të dobëtaLi Be3 4H1Na Mg11 12K Ca19 20Sc21Rb Sr37 38Cs Ba55 56Fr Ra87 88Y39La57Ac89Ce Pr58 59Th Pa90 91Nd60U92Pm Sm61 62Np Pu93 94Eu63Am95Gd Tb64 65Cm Bk96 97Dy66Cf98Ho Er67 68Es Fm99 100Tm69Md101Yb Lu70 71No Lr102 103Hf72Rf104Ti22Zr40Ta73Db Mt105V23Nb41W74109Cr24Mo42Re75Mn25Tc43Os76Fe26Ru44Ir77Co27Rh45Pt78Ni28Pd46Au79Cu29Ag47Hg80Zn30Cd48Tl81Ga31In49Pb82Ge32Sn50Bi83As33Sb51Po84Se34Te52At85Br35I53Rn86Kr36Xe54B5 6Al13CSi14N7P15O8S16F9Cl17Ne10He2Ar18blloku pSg106Bh107Hs108Ds110Rg111Cn112Uuq114Uuh116Uuo118Uus117Uut113Uup115Rf = radhërfordium,104Db = dubnium, 105Sg = siborgium, 106Bh = borium, 107Hs = hasium, 108Mt = majtnerium, 109Ds = darmstadtium, 110Rg = rëntgenium, 111Cn = kopernicium, 112Uut = ununtrium, 113Uuq = ununkuadium, 114Uup = ununpentium, 115Uuh = ununhekzium, 116Uus = ununseptium, 117Uuo = ununoktium, 118PËRKUFIZIMEElementet kalimtare zënë blloqetd dhe f të tabelës periodike. Nëse kalojmë përgjatë secilës periodë të tabelës nga e majta në të djathtë (duke filluar nga perioda1, pastaj perioda 2 e kështu me radhë), do të shohim se numri që i është dhënë secilit element është numri atomik i tij.Grupet e elementeve janë numërtuar nga I deri në VII, pasuar nga grupi 0. Disa nga këto grupe përveç numrit kanë edhe emra. Emrat më të zakonshëm që përdoren për këto grupe të veçanta janë dhënë në tabelën e mëposhtme.Numri i grupit Emri i grupit I metale alkalineII metale alkalino - tokësoreVII halogjene0 gaze të plogëta (inerte)Ndryshimi më i dukshëm midis sistemit periodik të sotëm dhe tabelës së propozuar nga Mendelejevi është zhvendosja e elementeve kalimtare nga grupet e thjeshta. Për shembull, në periodën 4, 10 elemente kalimtare (Sc, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn) janë hequr nga grupet e thjeshta, ku i vendoste Mendelejevi, dhe janë sistemuar midis Ca të grupit II dhe Ga të grupit III.Pjesët dhe blloqet në tabelën periodikePërveç ndarjes së sistemit periodik në grupe vertikale (në kolonë) me elemente të ngjashme, është gjithashtu e dobishme ndarja në pesë blloqe e elementeve me veti të ngjashme. Këto pjesë janë paraqitur me ngjyra të ndryshme në figurën 1.

