Page 66 - Demo

58Tabela periodike dhe ligji periodikSituata e të nxënit:• formulat e oksideve, hidrateve dhe klorureve; • shpjegimi pse elementet e grupeve I dhe II formojnë jone pozitive, ndërsa elementet e grupeve V, VI dhe VII formojnë jone negative;• shpjegimi si ndryshojnë numrat e oksidimit në oksidet dhe halogjenurët.1. a) Shkruani barazimin jonik të bashkëveprimit të natriumit me oksigjenin për të formuar oksid natriumi.b) Shpjegoni pse ky reaksion është redoks: i. me anë të kalimit të elektroneve;ii. me anë të numrave të oksidimit. c) Kur natriumi nxehet dhe vepron me oksigjen me tepricë, formohet peroksid natriumi (Na+)2(O2)2- dhe oksid natriumi. Vizatoni një diagram me “pika e vija”, që tregon vetëm shtresat e jashtme elektronike për Na2O2. 2. Fosfori i bardhë përbëhet nga molekula të thjeshta P4, në të cilat katër atome fosfori zënë kulmet e një tetraedri. a) Paraqitni strukturën e një molekule P4 duke treguar lidhjet kovalente midis atomeve të fosforit dhe çiftet elektronike vetjake.b) Shkruani barazimin për bashkëveprimin e fosforit të bardhë me oksigjenin për të formuar oksidin e fosforit(III) P4O6 të ngurtë.PYETJE DHE DETYRAKONCEPTE KYÇENdryshimi nga metale, përmes metaloideve, në jometale, përgjatë sistemit periodik pasqyrohet edhe në ndryshimin e sjelljes redoks. Me përjashtim të gazeve të plogëta, elementet ndryshojnë nga agjentë reduktues të fortë (p.sh. Na, Mg) në agjentë reduktues të dobët (p.sh. Si), më pas, në elemente si agjentë reduktues të dobët dhe agjentë oksidues të dobët (p.sh. P, S), në agjentë oksidues të fortë (p.sh. Cl2).3.7 Ndryshimi i numrave të oksidimit të elementeve të periodave 2 dhe 3 Tabela 1 Formulat e klorureve, oksideve dhe hidrureve të elementeve të periodave 2 dhe 3Perioda 2 Li Be B C N O F NeFormula e klorurit LiCl BeCl2 BCl3 CCl4 NCl3 Cl2O ClF —Formula e oksidit Li2O BeO B2O3 COCO2N2ONONO2N2O3N2O4N2O5O2 OF2 —Formula e hidrurit më të thjeshtëLiH BeH2 BH3 CH4 NH3 H2O HF —Perioda 3 Na Mg Al Si P S Cl ArFormula e klorurit NaCl MgCl2 Al2Cl6 SiCl4 PCl3PCl5SCl2S2Cl2Cl2 —Formula e oksidit Na2ONa2O2MgO Al2O3 SiO2 P4O6P4O10SO2SO3Cl2OCl2O7—Formula e hidrurit NaH MgH2 AlH3 SiH4 PH3 H2S HCl —Argoni (gaz i plogët), i cili ndodhet në skajin e djathtë të periodës 3, nuk vepron me oksigjenin, klorin ose ujin. Elementet e periodave të tjera shfaqin një sjellje të ngjashme me elementet e periodës 3. Me përjashtim të gazeve të plogëta, elementet ndryshojnë nga agjentë reduktues të fortë në skajin e majtë, në elemente që janë agjentë reduktues të dobët ose agjentë oksidues të dobët në qendër dhe në fund, në agjentë oksidues të fortë. Tabela 1 tregon formulat e klorureve, oksideve dhe hidrureve të elementeve nga litiumi tek argoni në sistemin periodik.