Page 204 - Demo

Momentet kryesore të jetësMartin Camaj (1925-1992) është një personalitet me kontribut të shquar si shkrimtar, gjuhëtar, filolog e kritik letrar. U lind në Temal të Dukagjinit, në vitin 1925. Si përfundoi studimet në Kolegjën Saveriane, lice klasik i urdhërit jezuit (Shkodër), nisi punën për një vit si mësues. Prania dhe frymëzimi i vendlindjes, Temali, do të ndihet te dy përmbledhjet e para poetike. Pamjet e natyrës së Dukagjinit, të ruajtura në nënvetëdijen e poetit, u shndërruan në vargje nga Camaj. Bjeshkët, vrrini, shkambijtë, shpellat, lumejt, përrejt e turbullt, patalogjet, janë të pranishme në relievin e vendlindjes dhe shpërfaqen në lirikën e tij. Gjithashtu në të do të ndihet edhe ndikimi nga modelet stilistike të poezisë së traditës e të folklorit. Në këtë lirikë mund të shquhet ndikimi nga Bogdani, Mjedja, e Fishta në vecanti. Pasi nuk nuk mund të pajtohet dot me regjimin komunist, në vitin 1948 ai largohet nga Shqipëria si emigrant politik. Fillimisht shkon në Jugosllavi, ku kryen studimet e larta për romanistikë e ballkanologji, në universitetin e Beogradit. Por edhe prej këtej, vendos që të largohet përfundimisht drejt vendeve të perëndimit. Qëndron për disa vjet në Itali. Me etjen e madhe që kishte për dije, mendon që t’i thellojë edhe më tej ato, duke nisur e përfunduar përsëri studimet e larta, tashmë në Fakultetin e Letërsisë e të Filozofisë, në Universitetin e Romës. Martin Camaj Jeta dhe vepraVepra letrare e Martin Camajt shfaqet polifonike: për nga zhanret, stilet dhe modelet ligjërimore të shfaqura në një periudhë të gjatë kohore. Sidomos poezia e këtij autori, përcillet si teksturë mirëfilli moderne, me shkallë të lartë abstraksioni, ku lexuesi ndihet i ftuar që të jetë jo vetëm shijues, por edhe një interpretues aktiv i saj. Nëpër vargjet poetike, vërehet se artikulohen referenca situatash e rrethanash kryesisht të karakterit pankronik (tërëkohësh) - se sa historik, duke u transmetuar kësisoj atyre, një frymë të ndjeshme universaliteti.Camaj ka tashmë nji emën mirkumbues ndër shijuesa të poezis shqiptare. Me veprat e derisotme, na ka bindë se u pajis nga natyra me nji talent të hollë e njiherit të fuqishëm. Ai fillon parabolën e vet, ashtu e aty, ku shum të tjerë dëshirojn me sosë mbas nji jete lakue n’ethe të përpjekjeve në lam të letërsisë.Ernest Koliqi Martin Camaj me të shoqen202