Page 21 - Demo

Proza franceze deri në vitin 1956 ishte e pasur me personalitete dhe drejtime të ndryshme. Më të rëndëshishmit ishin: drejtimi fetar me F. Moriak (1885-1970) dhe L.E.C.G. Bernanos (1888-1948); drejtimi individualist me A. Malro (1901-1976) dhe Sen Ekzyperi (1900-1944); drejtimi surrealist me G. G. Bataj (1897-1962) dhe R. Keno (1903-1976); drejtimi ekzistencialist me Zh. P. Sartrin (1905-1980), Kamynë (1913-1959) dhe S. de Bovuar (1908-1986). Përveç tyre, nuk duhen harruar shkrimtarë të cilët nuk bëjnë pjesë në asnjë nga drejtimet e mësipërme, si p.sh., shkrimtari më i famshëm i periudhës së tij L.F. Selin (1894-1961) dhe shkrimtarja përkthyese M. Zhërsnër (1903-1987). Në Gjermani, përfaqësuesi më i rëndësishëm “grupit ‘47”, i lindur në fund të luftës ishte H. Bël (1917-1985) me kryeveprën e tij Opinione të një klouni(1963). H. M. Remarku bën një analizë të qartë të luftës dhe të pasojave të saj, ndërsa austriaku S. Cvajg analizon fundin e perandorisë austrohungareze. Eksponenti kryesor i letërsisë së pasur ispanoamerikane është argjentinasi J. L. Borhes (1899-1986) me kryeveprat e tij Shtirje (1944), ku ndodhet edhe tregimi i famshëm Biblioteka e Babelit dhe Aleph (1949).Në Rusi, kryeveprat e periudhës së Stalinit ishin të autorëve të huaj për regjimin: M. Bulgarov (1891-1940) me kryeveprën e tij Mjeshtri dhe Margarita(1967) dhe nobelisti B. L. Pasternak (1890-1960) me kryeveprën e tij Doktor Zhivago (1957). Në Itali u vunë re katër drejtime letrare: romani mes klasicizmit dhe traditës moderne (E. Morante (1912-1985), Xh. T. Lampeduza (1896-1957); romani fantastik dhe surrealist (D. Buxati (1906-1972, T. Landolfi 1908-1979); romani psikologjik (R. Bilenki 1909-1989); romani realist dhe neorealist (I. Silone 1900-1978, V. Pratolini (1913-1991), A. Moravia (1907-1990). Në periudhën e tretë të letërsisë së shek. XX, në Francë lulëzoi “shkolla e vështrimit” dhe “romani i ri” me përfaqësues kryesor A. R. Grile. Shkrimtar i rëndësishëm i periudhës së tretë është Zh. Perek (1936-1982), ndërsa i periudhës postmoderne është M. Turnje (1924).Periudha postmoderneNë vitet ’80 të shekullit XX afirmohet në Evropë çeku M. Kundera (1929), me romanin Lehtësia e papërballueshme e qenies (1984), si dhe portugezi Zh. Saramago (1922-2010), me kryeveprën e tij Viti i vdekjes së Rikardo Reisit (1984). Në ShBA, pas perëndimit Stefan CvajgPikturë murale në kujtim të Hose Saramagos, shkrimtarit portugez që në vitin 1998 mori Çmimin Nobel për Letërsinë.19