Page 223 - Demo

Përrallat novelistike (aventurore). Këto janë përralla realiste, subjekti i të cilave shtjellohet në mjedise pranë realitetit. Elemente thelbësore të përrallave novelistike janë elementi aventuror dhe e papritura. Veprimi në përrallë kalon nëpër një varg të papriturash, tregimi i të cilave në tërësi i ngjan një novele të vogël. Prandaj këto përralla njihen si novelistike ose aventurore. Episodet me një frymë aventurore ndjekin njëri-tjetrin. Megjithatë, mrekullitë e çuditë, ndërhyrja e fatit, e rastit, e qenieve fantastike nuk mungojnë. Elementi i jashtëzakonshëm ose fantastik, pa të cilat përralla nuk mund të quhet përrallë, ekziston, por nuk është thelbësor. Elementi aventuror i subjektit shtjellohet në formën e udhëtimit, gjatë të cilit heronjtë ndeshin pengesa dhe hasin armiq e kundërshtarë që i mposhtin.Përralla realiste janë “Maro Përhitura”, “Qerosi”, “Vajza e ndershme” etj. Në përrallën \ndershme\i bëjnë propozime imorale dhe kalon peripeci e vështirësi të shumta. Karakteristika të përrallave fantastike: Subjekti shtjellohet duke kapërcyer kufijtë e reales.Veprimi zë vend kryesor, kurse përshkrimi është mjaft i kufizuar.Shtrirja e veprimeve është e gjerë (përrallat fantastike janë më të gjatat e prozës popullore).Prania e personazheve fantastike krahas atyre njerëzore.Personazhet e trilluara fantastike zënë thuajse kryet e vendit.Grupimi i personazheve pozitive e negative përballë njëri-tjetrit (me veçori e karakteristika të prera).Hyrjet e mbylljet klishe (zakonisht nuk mungojnë).Përsëritja e veprimeve triherëshe.Ritmi zakonisht i ngadalshëm i ligjërimit (përshkruan situata ku të papriturat zënë një vend të rëndësishëm).Pika kulmore e përrallës ndodhet zakonisht në fund (ka edhe përralla me më shumë se një pikë kulmore).Në përrallat fantastike gjithçka është e mundshme. Karakteristika të përrallave realiste: E jashtëzakonshmja shprehet brenda kufijve të mundësisë e më pak të gjasës.Elementi aventuror jepet në kufijtë e së mundshmes (personazhi kalon nga një vend në tjetrin, nga një aventurë në tjetrën, nga një trimëri në tjetrën, nga një situatë e vështirë në tjetrën dhe gjithmonë del fitimtar).E papritura është e pranishme në të gjitha situatat që kalon personazhi (pasi heroi ka kryer një akt të guximshëm, krejt papritur apo rastësisht i duhet të kryejë një akt tjetër edhe më të guximshëm sesa i pari).Veprimet dhe personazhet paraqiten në një plan më të qartë real, në një botë të larmishme dhe interesante.Problemet e jetës së përditshme lidhen me aspekte të ndryshme të saj.Subjekti është origjinal, dramaticiteti i pasur, konfliktet dhe zgjidhjet janë interesante.Rrëfimi tërheqës ngjall kureshtje, shmang monotoninë.Mjediset e ngjarjeve janë tokësore, edhe pse zbukurohen e poetizohen bashkë me personazhet.Elementet fantastike e të mrekullueshme nuk janë thelbësore (janë më të pakta dhe nuk mbajnë atë peshë si në përrallat fantastike).Tregimi nuk mbështetet rreth figurave të mbinatyrshme apo mitologjike.221