Page 14 - Demo

8 Algjebra 1 Vetitë e fuqiveShkathtësi dhe aftësiKufiza algjebrike 3x5 është shkruar në trajtë fuqie. 3 quhet koeficient. x quhet bazë. 5 quhet eksponent. 3x5 do të thotë 3˜x˜x˜x˜x˜x. Për veprimet me fuqi zbatohen disa rregulla.(Kudo më poshtë me shkronja në emërues apo brenda rrënjëve me tregues çift, do të kuptojmë numra pozitivë.)Rregulla 1: Çdo numër i ngritur në fuqi zero është i barabartë me 1. x 0 1Rregulla 2: Çdo fuqi me eksponent negativ mund të shkruhet si e anasjellë e fuqisë me eksponent të kundërt. xxn 1n = −Rregulla 3: Çdo fuqi me eksponent thyesor të trajtës 1n është rrënjë. x x n n1 Kufizat në trajtë fuqie, mund të kombinohen së bashku duke ndjekur këto rregulla të thjeshta të quajtura vetitë e fuqive, të cilat po i rikujtojmë më poshtë. Që të përdoren këto veti duhet që fuqitë të jenë me bazë të njëjtë.Vetia 1: Kur shumëzohen dy fuqi me baza të njëjta, eksponentët mblidhen. x ⋅ = x + x a b a bVetia 2: Kur pjesëtohen dy fuqi me baza të njëjta, eksponentët zbriten. x : = x − x a b a bVetia 3: Kur njehsohet fuqia e një fuqie, eksponentët shumëzohen. a b ( ) x x = a ⋅ bNga kombinimi i rregullës 3 me vetinë e tretë të fuqive, vëmë re që xx x ( ) a bab b a ( ) = = Pra: 125 125 5 625 4 3 3 4 4 ( ) = == ( )1.2 Vetitë e fuqiveThjeshtoni shprehjet e mëposhtme duke dhënë përgjigjet në trajtë fuqie.a 2m4n2 ˜ 3m3n9 b 4d d25313 :a 2 ˜ 3 ˜ 43 ˜ 29 6711b 4 : 2 −d5313 = 2d43Përdorni x a ffl x b x a bPërdorni x a ˜ x b x a  bUshtrime 1.2A Shkathtësi dhe aftësiThjeshtoni shprehjet në ushtrimet 1-44. Argumentoni veprimet.1 432 (3)53 78 ffl 744 c7 ˜ c 45 (p3)46 (p3)47 (2c 3)68 d7 ˜ d3 ˜ d49 2e3 ˜ 5e4 ˜ 7e210 4f 2 ˜ (3f 4) ˜ 9f 611 24g 12 ffl 6g 612 44k44 ffl 11k 1113 12f 2 ˜ 4f 4 ffl 6f 314 12e13 ffl 6e4 ffl 3e7 15 3a ˜ 5b16 5t ˜ 4x ˜ (6x)Rregulla 1 nuk vlen në rastin kur baza është 0 sepse 00 është e papërcaktuar.x x12 dhe x x13 3 Zakonisht treguesi “2” te rrënja katrore nuk shkruhet.Mbani mendMbani mendShembulli 1