Page 195 - Demo
P. 195
189HapatPër të zgjidhur një situatë problemore lidhur me treguesit statistikorë përmbledhës:1 dalloni treguesit statistikorë përmbledhës, të përshtatshëm për problemën;2 njehsoni vlerat e treguesve statistikorë që kërkohen, duke përdorur makinën llogaritëse aty ku duhet;3 përdorni treguesit statistikorë për të përshkruar karakteristikat kryesore të grupit të të dhënave dhe bëni krahasime;4 dalloni dhe mënjanoni vlerat e jashtëndodhura, në qoftë se nuk e keni bërë, dhe vëreni ndikimin që ka kjo në njehsime.Arsyetim dhe zgjidhje problemoreVlerat e jashtëndodhura janë ato vlera që janë dukshëm jashtë bashkësisë tipike të vlerave të ndryshores.Një vlerë e jashtëndodhur mund të dallohet me disa mënyra. Për shembull, e tillë është çdo vlerë që gjendet jashtë intervalit (K1 – 1,5 NNK; K3 + 1,5 NNK).Vlerat e jashtëndodhura mund të tregojnë që ka ndryshime të natyrshme në bashkësinë e të dhënave, ose mund të vijnë si rezultat i gabimeve në matje apo në mbledhjen e të dhënave. Në qoftë se janë rezultat i një gabimi, ato duhen hequr. Kjo është një mënyrë me të cilën mund të pastroni të dhënat.Kjo nuk është e vetmja mënyrë me të cilën mund të gjeni vlerat e jashtëndodhura. Sipas rastit, do të keni udhëzime për rregullën që duhet zbatuar, nëse nevojitet.Mbani mendKalium (x mg) 140 ≤ x < 144 144 ≤ x < 148 148 ≤ x < 152 152 ≤ x < 156 156 ≤ x < 160Denduria 5 12 16 11 6Gjeni mesataren e përafërt aritmetike të këtyre të dhënave.6 Gjeni kuartilin e parë dhe të tretë, si dhe ndryshesën ndërkuartilore për vrojtimet e mëposhtme.a 12, 14, 15, 19, 21, 25, 26, 29, 32, 36b 1,2; 1,7; 1,9; 2,3; 2,5; 2,9; 3,1; 3,6; 3,7; 3,9; 4,0; 4,17 Në një test prej 50 pikësh morën pjesë 30 nxënës, të cilët arritën këto rezultate.a Formoni klasat 1-10; 11-20; 21-30; 31-40; 41-50.b Gjeni dendurinë për secilën klasë.c Gjeni klasën modale.d Gjeni mesataren aritmetike.8 Kampioni i paraqitur në tabelën e mëposhtme është marrë nga një popullatë e madhe. Përdoreni atë për të gjetur mesataren e përafërt aritmetike të popullatës.x 45678f 1573240 43 37 42 17 19 20 18 23 3437 12 29 45 36 21 2 50 39 4043 17 34 20 20 15 6 8 3 48

