Page 31 - Demo

TEMATIKA 1 BOTA E KOMPJUTERITCPU-ja e një kompjuteri kupton (ekzekuton) vetëm seritë e numrave binar, kështu që të gjitha gjuhët e programimit konvertohen në këtë kod. Udhëzimet e nivelit të ulët mund të përpunohen më shpejt se sa gjuhët e nivelit të lartë, por ato janë më të vështira për njerëzit për t’u lexuar dhe shkruar. Përkthyesit e gjuhës së kompjuteritPërkthyes (Translators) i gjuhës së kompjuterit përkufizohet një program kompjuteri, që shndërron udhëzimet e shkruara nga një gjuhë e nivelit të lartë, në një kod makine. Teksti që përkthehet quhet kodi burim. Produkti që përftohet nga ky përkthim quhet kodi objekt. Ka disa lloje të ndryshme përkthyesish, që janë: assemblers, interpreters, compilers.Bashkuesit (Assembler). Një bashkues është një program i cili përdoret për të shndërruar (konvertuar) kodin burim nga gjuha assembler në gjuhë makine dhe anasjelltas. Ky lloj përkthyesi merr çdo deklarim të kodit burim dhe gjeneron prej tij një seri bitesh përkuese (një seri 0-sh dhe 1-shash për një gjatësi të caktuar). Në fund të këtij procesi bashkuesi prodhon në dalje atë që quhet kodi objekt. Gjuha assembler është gjuhë e nivelit të ulët, e shkruar në mnemonics (një mjet që ndihmon kujtesën) dhe reflekton drejtpërdrejt operacionet e CPU-së.Përpiluesi (Compiler). Një përpilues është një program që shndërron kodin burim të shkruar në një gjuhë të nivelit të lartë, në gjuhë makine (kodi objekt), që kompjuteri mund ta kuptojë. Një përpilues përkthen të gjithë programin në kodin e makinës përpara se të ekzekutohet programi. Mund të jetë e vështirë për të testuar linjat individuale të kodit të përpiluar në krahasim me gjuhët e interpretuara, pasi të gjitha gabimet raportohen, pasi programi është përpiluar. Gjuhët që përdorin një përkthyes të tillë janë: C, PASCAL, C++, Java etj.Interpretuesi (Interpreter). Interpretues është programi që përkthen nga kodi burim në një kod ndërmjetës dhe e ekzekuton atë menjëherë udhëzim pas udhëzimi. CPU-ja zbaton çdo udhëzim përpara se interpretuesi të kalojë për të përkthyer udhëzimin e ardhshëm. Sapo shfaqet një problem, kodi i interpretuar do të tregojë një gabim, kështu që është më e lehtë për të kapur gabimet se në kodin e përpiluar. Disa gjuhë të nivelit të lartë që përdorin interpretues janë: JavaScript, PHP, Python, Ruby Basic, Cobol, Perl, Asp etj.PROVO VETEN1. Ku ndryshojnë gjuhët e nivelit të lartë nga ato të nivelit të ulët? Jep shembuj.2. Çfarë është përkthyesi dhe cili është roli kryesor i tij?3. Cili është dallimi ndërmjet përpiluesit dhe interpretuesit?• Përkthen kodin burim në kodin objekt.• Përpiluesi mbahet vetëm në RAM për kohën që duhet për të përkthyer kodin burim në kodin objekt.• Përkthen rreshtat njëri pas tjetrit, por nuk ekzekuton një rresht menjëherë pas përkthimit.• Pasi të krijohet, kodi objekt mund të funksionojë në mënyrë të pavarur nga mjedisi i zhvillimit dhe nga programi përkthyes.• Nëse skedari i kodit objekt përmban gabime, programi do të rrëzohet ose do të shkaktojë dalje të papritur. Karakteristikat e Përpiluesit• Çdo rresht i kodit burim është përkthyer në kodin e makinës një në një kohë.• Çdo rresht i kodit ekzekutohet sapo të përkthehet.• Interpretuesi është i pranishëm në kujtesën kryesore gjatë çdo ekzekutimi të programit dhe ekzekutimit të çdo rreshti.• Interpretuesi nuk do të përkthejë rreshtin tjetër, në qoftë se has një gabim.• Ekzekutimi do të ndalet menjëherë nëse përkthyesi përkthen një vijë të kodit burim që rezulton në një gabim.• Përdoruesi njoftohet menjëherë për gabimin.• Interpretuesi është një mjet i dobishëm për të ndihmuar programuesit në përpjekje për të identifikuar dhe korrigjuar gabimet.• Nuk mund të përcaktojë gabimin aktual, por mund të tregojë rreshtin që nuk është përkthyer në kodin e makinës ekzekutuese.Karakteristikat e Interpretuesit29