Page 73 - Demo

4.2 Organizimi i biznesit Në lagjen tuaj ju mund të keni biznese ku shiten mallra ose kryhen shërbime, si dyqan bulmeti, këpucar, riparues pajisjesh elektrike, berber etj. Në këto biznese punon një person i vetëm, i cili është edhe pronar i vetëm i biznesit të tij. Në këtë rast kemi një lloj të organizimit të biznesit: pronësinë e vetme. Quhet e tillë sepse biznesi është në pronësi dhe nën drejtimin e një personi të vetëm. ffil̈«iÀܘˆˆÌ>Žœ˜lÌl}ˆÌ >ẅ“iÌiLˆâ˜iḚ̀ffiՍ̜˜ˆtˆÌˆ“ˆlà ÌlÃ>È>i«>À>Ûiµl“LiÌiÌ«>ȍ>˜l«>}Õ>ÀÌl}ˆÌ >à «i˜âˆ“iÌ°ffiޏœœÀ}>˜ˆâˆ“ˆˆLˆâ˜iÈÌŽ>˜l“>˜}lÈ\\ lÃiLˆâ˜iÈ ՓLiÌpará, humbjet janë vetëm të pronarit të biznesit. l `ˆÃ> À>ÃÌi] ˜l ˜l Lˆâ˜ià L>à Žl«Õ˜œ˜l `Þ «iÀܘ>° ffiÞ œ œÀ}>˜ˆâˆ“ˆ µÕ iÌ ortakëri. Në ortakëri]«>À̘iÀl̈˜`>˜lẅ“iÌ]˜lÃiLˆâ˜iÈlà ÌlˆÃՎÃiÃà l“]«œÀ“Õ˜`Ìl˜`>˜li` i ՓLiÌ]˜lÃiLˆâ˜iȘՎ˜ÝiÀÀẅ“i°à ÌliÀl˜`lÈà “iµlœÀÌ>ŽlÌiLˆâ˜iÈÌÌl˜œ ˆ˜` iÌl«À>˜œ˜lµlˆ“iÌi˜lÀˆ‡ÌiÌÀˆÌ` iÌlŽi˜l>vÌlÈ«lÀÌl«Õ˜Õ>ÀÃlL>à ŽÕi«lÀÌl“>ÀÀlL>à Ž>ÀˆÃ Ìvendime të rëndësishme.Nëse një biznes është i suksesshëm dhe synon të zgjerohet, atëherë disa pjesë të pronësisë mund Ìlà ˆÌi˜«lÀÌlw˜>˜VÕ>ÀÀÀˆÌi˜ï°ffil̜«iÃlÌl«Àœ˜lÈÃlµÕ i˜aksione. Personat që janë në pronësi të aksioneve, quhen aksionerë. Aksionerët votojnë për drejtuesin e kompanisë dhe vendosin ÃiVˆ>là Ìl«œˆÌˆŽ>­“l˜ÞÀ>®“li“ˆÀlµlLˆÃ˜iÈ ÌlŽiÌlÃՎÃiÃ` i Ìlw̜˜l“là Փ>«>À?°Një biznes që është në pronësi të disa aksionerëve, quhet korporatë. Pra, tri mënyrat e organizimit të biznesit janë: pronësia e vetme, ortakëria dhe korporata. Nxënësit do të përjetojnë përvojën e një biznesi që nga hapja e tij e deri te rritja dhe zhvillimi i tij në një korporatë.Në fund të këtij mësimi nxënësit do të jenë të aftë:Ɣ /lˆ`i˜ÌˆwŽœ˜lÌÀˆœiÌiœÀ}>˜ˆâˆ“ˆÌÌlLˆâ˜iÈÌÆƔ /l“>ÀÀˆ˜«iÃl˜l˜l«ÀœViÃÌlÀÀˆÌiÃÃl˜lLˆâ˜iÈÆƔ /l`>œ˜l`ˆÃ>˜}>«lÀ«>ÀlÈÌl` i“>˜}lÈÌliX`œvœÀ“iÌlœÀ}>˜ˆâˆ“ˆÌÌlLˆâ˜iḚ̀fifl L Të dashur nxënës. Në këtë mësim ne do të mësojmë më shumë për mënyrat si organizohet një biznes.Të rritësh një biznesLojë me role - Në këtë lojë nxënësit marrin pjesë në një shembull biznesi që rritet nga pronësia e vetme në korporatë aksionerësh. /l`>à ÕÀ˜Ýl˜lÃtflÕv̜“lÌl“iÀÀ˜ˆ«iÃl˜lŽlÌlœlµlˆ“ˆÌœ˜wˆ“ˆ˜` iÀÀˆÌi˜i˜lLˆâ˜iÈ°• Vendoseni veten në rolin e biznesmenëve të mëposhtëm.• Ndiqni me kujdes hapat si më poshtë. Përpiquni të kuptoni mirë secilin hap.• fiœÃ >ÀÀœ˜ˆÌlÌ œ˜ˆ«Ãi“i˜`œ˜ˆÌlŽ>œ˜ˆ˜l >«ˆ˜̍iÌlÀt1. Hapi i parë. Ju keni hapur një biznes: shisni kokoshka në një kioskë. (Si quhet kjo formë e organizimit të biznesit?) Dilni përpara klasës me një tabelë në gjoks në të cilën shkruhet: “Pronar”. 2. Hapi i dytë. Ju keni një problem: duhet të blini furnizimet për të prodhuar kokoshka të tjera, sepse kërkohen nga fëmijët. Ju duhet edhe një makinë tjetër për të shtuar prodhimin e kokoshkave. Por, për të siguruar këto, duhet ta mbyllni kioskën, sepse jeni vetëm. Çfarë duhet të bëni? Pyesni edhe shokët e klasës! Shënoni në tabelë sugjerimet e shokëve.3. Hapi i tretë. Ju vendosni të merrni një arkëtar, i cili do të qëndrojë në kioskë për t’ju ndihmuar. Ftoni një shok të dalë përpara klasës dhe vendosini në gjoks tabelën: “Arkëtar”. I thoni klasës pse vendosët të punësoni një arkëtar.4. Hapi i katërt. Biznesi juaj vazhdon të rritet dhe ju e kuptoni që do të fitonit më shumë, nëse, përveç kokoshkave, do të shisni edhe akullore të prodhuar vetë. Çfarë duhet të bëni? Pyesni edhe shokët e klasës! Shënoni në tabelë sugjerimet e shokëve Pasi dëgjoni edhe sugjerimet e shokëve, ju vendosni të ftoni “Ilirin”, i cili prodhon akullore në zonën tuaj, për të punuar së bashku. Tani me Ilirin jeni ortakë°̜˜ˆ˜là œŽ̍iÌlÀÌl`>lpara klasës në rolin e Ilirit. Edhe Iliri duhet të mbajë në gjoks tabelën: “Pronar” ffiœ`œÌlÌ œÌlµl̈“iˆÀˆ˜`œÌl˜`>˜ˆ\\• __________________• __________________5. Hapi i pestë.Ti dhe Iliri po fitoni shumë para me biznesin e kokoshkave dhe të akullores. Për këtë arsye ju vendosni të hapni një dyqan të ri në një pjesë tjetër të qytetit. Për këtë qëllim, blini një ngrirës, një makinë për kokoshka dhe një frigorifer për dyqanin e ri. v>ÀlÕ`Õ iÌ̍iÌlÀ]µl`Þµ>˜ˆˆÀˆÌl«Õ˜œl¶*Þi؈i` ià œŽlÌiŽ>ÃlÃt- l˜œ˜ˆ˜lÌ>Lilsugjerimet e shokëve. Ti dhe ortaku yt, Iliri, vendosni të punësoni një menaxher biznesi, për të menaxhuar dyqanin tuaj të ri. Thërrisni një shok tjetër,që të vijë përpara klasës, i cili vë në gjoks tabelën ku shkruhet: \6. Hapi i gjashtë. Menaxheri i biznesit di se si ta drejtojë mirë biznesin. Ai punëson dy arkëtarë dhe një llogaritar për të shënuar të ardhurat dhe shpenzimet e dyqanit. Tre shokë të tjerë dalin përpara klasës. Dy prej tyre mbajnë tabelën: “Arkëtar” dhe i treti mban tabelën: “Llogaritar”.71