Page 68 - Demo

1. PARAHISTORIAImazhet e para t%u00eb historis%u00eb njer%u00ebzore jan%u00eb krijuar nga gjuetar%u00ebt n%u00eb epok%u00ebn e gurit.Veprimtaria figurative e popullsive parahistorike u zhvillua p%u00ebr disa mij%u00ebvje%u00e7ar%u00eb, nga rreth 35 000 vjet p.e.s. deri n%u00eb 10 000 vjet p.e.s. N%u00eb Evrop%u00eb, u p%u00ebrhap nga Per%u00ebndimi n%u00eb Lindje n%u00eb qendra me interes t%u00eb madh artistik, si n%u00eb Franc%u00eb (14 000 p.e.s. %u2013 9 500 p.e.s.) dhe n%u00eb Spanj%u00eb (14 000 p.e.s. %u2013 10 000 p.e.s.)Arti n%u00eb epok%u00ebn e guritArtist%u00ebt n%u00eb periudh%u00ebn e paleolitit pikturonin me mjete t%u00eb thjeshta. Nj%u00eb prej tyre ishte balta q%u00eb gjendej n%u00eb natyr%u00eb, e cila kishte ngjyra t%u00eb ndryshme, si p%u00ebr shembull ok%u00ebr, t%u00eb verdh%u00eb dhe t%u00eb kuqe.K%u00ebto piktura realizoheshin n%u00eb thell%u00ebsi t%u00eb shpellave, ku nuk hynte drita. Njeriu i paleolitit pikturonte duke u mb%u00ebshtetur n%u00eb kujtes%u00ebn e tij pamore. Pikturat paraqesin kafsh%u00eb, t%u00eb cilat njeriu parahistorik i gjuante p%u00ebr t%u2019u ushqyer dhe ua p%u00ebrdorte l%u00ebkur%u00ebn p%u00ebr t%u2019u veshur. Kafsh%u00ebt jan%u00eb kryesisht bizon%u00eb, drer%u00eb, kuaj etj. (fig. 1. Piktur%u00eb shpelle 16 000-vje%u00e7are e gjetur n%u00eb Franc%u00eb).Dometh%u00ebnia e imazheveArsyeja nuk ishte vet%u00ebm zbukuruese, por kishte nj%u00eb r%u00ebnd%u00ebsi t%u00eb madhe jetike. K%u00ebto figura ishin t%u00eb lidhura me ritet e gjuetis%u00eb, nga e cila varej mbijetesa e k%u00ebtyre njer%u00ebzve.Arti i veglave t%u00eb gjahutNjeriu i paleolitit krijonte edhe mjete p%u00ebr gjuetin%u00eb, disa prej t%u00eb cilave ishin t%u00eb gdhendura ose t%u00eb realizuara me g%u00ebrricje. Materialet m%u00eb t%u00eb p%u00ebrdorura ishin kockat e kafsh%u00ebve, gur%u00ebt, fildishi (fig. 2).12Skanoni QR code-t p%u00ebr t%u00eb marr%u00eb m%u00eb shum%u00eb informacion rreth pikturave n%u00eb shpell%u00ebn e Lascaux, n%u00eb Franc%u00eb.66