Page 71 - Demo

2. Arti Egjiptian Qytet%u00ebrimi antik egjiptian ishte i lidhur ngusht%u00eb me lumin Nil, i cili favorizonte zhvillimin e bujq%u00ebsis%u00eb, shk%u00ebmbimet tregtare dhe kulturore. Historia e Egjiptit ndahet n%u00eb tri periudha t%u00eb m%u00ebdha: Mbret%u00ebria e Vjet%u00ebr (2 850 %u2013 2 052 p.e.s), Mbret%u00ebria e Mesme (2 052 %u2013 1 570 p.e.s.) dhe Mbret%u00ebria e Re (1 570 %u2013 715 p.e.s.). Periudha e Mbret%u00ebris%u00eb s%u00eb Re ka qen%u00eb edhe periudha m%u00eb e lul%u00ebzuar e Egjiptit antik, kryeqytet i t%u00eb cilit ishte Teba.Nj%u00eb shkall%u00eb drejt qiellitHistoria dhe kultura e Egjiptit antik ka t%u00ebrhequr miliona vizitor%u00eb, sidomos p%u00ebr nd%u00ebrtimet madh%u00ebshtore prej guri. K%u00ebto nd%u00ebrtime monumentale jan%u00eb piramidat, trash%u00ebgimi e njer%u00ebzimit.Sfinksi i madhQ%u00eb prej rreth 4 500 vjet m%u00eb par%u00eb, Sfinksi b%u00ebn roje n%u00eb piramid%u00ebn e Kefrenit n%u00eb Giz%u00eb dhe %u00ebsht%u00eb skulptura m%u00eb e madhe e rrumbullak%u00ebt n%u00eb gur%u00eb, q%u00eb vjen nga koh%u00ebt antike. N%u00eb mitologjin%u00eb egjiptiane, Sfinksi ishte nj%u00eb monument q%u00eb nd%u00ebrtohej pran%u00eb piramidave si simbol mbrojt%u00ebs dhe p%u00ebrfaq%u00ebsonte faraonin. Kjo skulptur%u00eb gjigante ka trupin e nj%u00eb luani me kok%u00eb njeriu (fig. 3).Piramidat u krijuan si varre monumentale p%u00ebr njer%u00ebzit me pushtet. N%u00eb fillim, piramida shfaqet si nj%u00eb model i thjesht%u00eb n%u00eb form%u00eb paralelepipedi dhe quhej %u201cmastaba%u201d (fig. 1). M%u00eb pas, p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrfaq%u00ebsuar iden%u00eb e ngritjes s%u00eb faraonit drejt qiellit, k%u00ebta paralelepiped%u00eb filluan t%u00eb mbivendoseshin duke krijuar iden%u00eb e shkall%u00ebve. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, filloi t%u00eb merrte form%u00ebn e p%u00ebrkryer piramidale. Piramidat m%u00eb t%u00eb larta u nd%u00ebrtuan gjat%u00eb Mbret%u00ebris%u00eb s%u00eb Vjet%u00ebr (dinastia IV) n%u00eb kompleksin e Giz%u00ebs dhe mor%u00ebn emrin e faraon%u00ebve p%u00ebrkat%u00ebs: Keops, Kefren dhe Mikerino (fig. 2).13269